25-02-09

3. Hoe?: de hipokrisie van privacy

(en meteen de laatste van een, ik geef toe: enigszins ontgoochelende, trilogie)

Het is misschien ironie, maar waarschijnlijker gewoon wraakroepend, dat Orwell's Big Brother het ekskuus bij uitstek geworden is om de zaken blauw-blauw te laten. Veel wordt er onder de mat geschoven onder het mom van privacy, want wie wordt er nog gehinderd door hipokrisie als wat je doet per definitie bijna gescheiden is van wat je zegt? Er is geen totalitair regime dat die scheiding noodzakelijk maakt & er zijn ook geen perfekt redelijke aktiviteiten of meningen die gekriminalizeerd worden en toch zorgt privacy ervoor dat we niet weten van de ander hoeveel hij verdient, of of zij de staat bedriegt door haar inkomen in de Bermuda's te innen, of of hij - hij dan weer - de mensen moreel verplicht tot een rechtlijnigheid waarvan hij zichzelf ontslaat.

Waarschijnlijk bent U nu toch licht verontwaardigd. Tenminste bent U wat konfuus en denkt U: 'Als dit al zo is, wat kan het dan al een oorzaak van onze problemen zijn?' Wel, niet zomaar een oorzaak maar dé oorzaak, en wel hierom: alles wat we op een eiland houden, ver van diskussie en kritiek, lijkt belangrijker dan wie we zijn en gaat al snel een donkere schaduw werpen over wie we zijn. Zo wordt het geld, ons geld, in virtuele maar anonieme sokken een doel op zich - we willen graag laten zien dat wij het hebben maar niemand mag zien hoeveel en waar we het hebben. Wat we doen, en wat we laten, wordt geïsoleerd zodat we kunnen doen en kunnen laten zonder er hinder van te ondervinden wat we zeggen dat anderen moeten doen, moeten laten. Zo krijgen we een maatschappij van de dubbele moraal (waar een enkele moraal al dubieus genoeg is om goedschiks te aanvaarden) die de liberale konsensus (& niet  die van menselijke maar wel die van kapitaalsvrijheid) ondersteunt. De ene moraal die tot hard werken verplicht en de andere die de verplichters van alle verplichtingen ontslaat.

Het is die dubbele moraal die de konsensus tussen kleinburgerlijkheid & libertijnen zal toelaten de kontrareformatie te prediken. Het is deze hipokrisie van die privacy die de velen verplicht tot dat waar de weinigen van ontslaan worden; want ja, ook wij willen ons deeltje van die privacy, het is het enige waar de happy few prat op gaan & ook wij willen ons een beetje deel voelen van die happy few. Helaas voor ons is die privacy ons wel gegund maar niet wat zij ermee doen: we vermogen het niet om te profiteren van de bijhorende hipokrisie & als we het al eens zouden vermogen dan ontbreekt ons het vermogen om ervoor te betalen.

Natuurlijk is het een waanidee dat iemand enige interesse zou kunnen hebben voor wat de meesten van ons uitvreten, & het is zo mogelijk nog waanzinniger te denken dat we door de band genomen dingen uitvreten die überhaupt wetenswaardig zijn. 't Ergste echter is dat we ons verplicht voelen om stil te blijven wanneer we menen dat we iets wetenswaardig gedaan hebben of te zeggen hebben. Want de anonimiteit & de sociale druk op bescheidenheid verplichten ons te wantrouwen wat anders is & te vertrouwen op uiterlijke tekenen van grandeur als enige uitdrukking van wat we zijn en wat we kunnen.

Zonder openheid geen opening naar de toekomst - de enige manier om Orwell eer aan te doen is door de nachtmerrie die we via de demokratie vermeden hebben af te schudden. Wanneer we ons laten leiden door het vermijden van een nachtmerrie dan worden we pas echt geregeerd door die nachtmerrie.

(Neen, ik stel niet voor om ieders privé-leven op straat te gooien; alleen de dingen die ervoor zorgen dat wij het rad van onze nieuwe, neo-liberale, kneuterigheid laten draaien.)

De commentaren zijn gesloten.