24-02-08

Dwangmaten

De hele geschiedenis samengevat in één zin: alles begint in uiterlijke dwang, na een tijd wordt dit, in bepaalde gevallen, vervangen door innerlijke dwang. Van amoebe over triglodiet tot prehistorisch mens is er nog geen sprake van moeten of van mogen. Wat gebeurt gebeurt omdat uiterlijkheden, de feiten, zijn wat ze zijn. Wellicht konden ze ook anders zijn maar ze zijn nu eenmaal wat ze zijn. Van dan af zijn er bepaalde mensen die keuzes kunnen maken - omdat ze tijd en middelen overhebben is er voor hen meer in het leven dan, simpelweg, overleven. Die gelukkige enkelingen kreëren de kategorieën van moeten en van mogen. Moeten dient voor alles en iedereen inklusief henzelf en mogen, tja, dat is iets voor hen alleen.
Mogen is een virus. Keuze het simptoom van de ziekte tot de dood. Religie is het paardenmiddel tegen die ziekte. Spiritualiteit de moderne versie van dat paardenmiddel. Ontelbaar zijn de moderne en postmoderne profeten die van 'moeten' hun agenda maken. Luister naar hedendaagse brommende moraal-filosofen: moeten moeten we. Lichtvoetigheid is uit den boze tenzij om ander slechter te noemen. Vele hedendaagse vrijzinnigen zouden zonder verpinken ons aangemaand hebben in Romeinse tijden om plaats te nemen in 't sirkus - tussen de leeuwen. Mogen mag maar met mate en, vooral, binnen de perken van een bepaald haast spiritueel gelijk.

Vrienden zijn we uit keuze maar eens we maten zijn is dwang de norm.

Het ontstaan van mogen is het ontstaan van neurose - een neveneffekt van het paardenmiddel. 'Mogen' is aantrekkelijk dus moet er van mogen 'moeten' gemaakt worden. Pomp en rites, obsessioneel en kompulsief te volgen, zijn de kosmetika van de spiritualiteit.
Ook psychose is zo een neveneffekt, want mogen blijft veelal een voorrecht voor  weinigen. Dus moet er van 'moeten' ook 'mogen' gemaakt worden. Zo mogen de velen de illusie koesteren, met zelfde kosmetika, dat hun 'moeten' toch ook een beetje mogen is.
Innerlijke dwang. Dwang om tot de groep te behoren. Dwang om te bereiken wat anderen zeggen te kunnen bereiken. Altijd zijn er wel dwangmaten in de buurt om ritueel - bijv. "Neem nu Bill Gates" - je tot bidsprinkhaan te ridderen - "Was ik maar zo onbaatzuchtig als Moeder Teresa".

De commentaren zijn gesloten.