17-11-07

Met openbaar vervoer naar de hel

Het openbaar discours is ons mentaal openbaar vervoer. De publieke opinie wordt ingeroepen in steun van de gangbare meningen in dat discours. Toch vermag de demokratie niet om meningen te legitimeren, noch om opinies tot waarheid uit te roepen. De demokratie kan slechts akties oplijnen met wat er zoal als verzuchting leeft en, belangrijker nog (tot spijt van de principielen en absolutisten) aktoren tot de orde te roepen.
Maar zo wordt het niet ervaren en al zeker niet verslagen. De publieke opinie krijgt dan ook absolute waarde in het openbaar debat. Meningen kunnen niet meer loskomen van het moderne, lees het huidige, taalgebruik. De konsensus groeit vast - de trein van het mentale openbaar vervoer zit op vastere sporen dan ooit. Vooruit! Minder en minder plaats voor links en rechts, en achteruit is al helemaal uit den boze. Een noodrem is er niet - deze trein verdraagt geen oponthoud, stiptheid en verdere versnelling is het doel. Ordnung müss sein! - geen plaats voor een onzichtbare hand in de evolutie van meningen. Ultiem is er maar één mening die telt, de mening van konvergerende publieke opinies - niets is nog tijdelijk en sommige dingen zijn voor altijd. Geen noodrem, alleen eruitspringen is nog een optie, de anderen vinden dat niet erg - hoe meer de luierikken eruitspringen hoe sneller de trein kan.
Waar dendert de trein naar toe? Vrije markt, de absolute vrijheid om alsmaar minder verschillende meningen te uiten, concurrentie, afslanking, optimizaties van kosten, efficiëntie en dit alles om ons in staat te stellen meer kapitaal te verwerven en meer kapitaal zeker te stellen voor onze afkomelingen. En hoe meer kapitaal we overdragen, hoe minder dat zal volstaan voor diegenen aan wie we het overdragen. Want de trein dendert voor: groeien moeten we - en vermits we nog maar één groeirichting zien is dat ieders persoonlijk doel. Tot nut van het algemeen verwerven we mérite op mérite en werken we ons, ja! letterlijk, blauw. Want wat we hebben geven we niet meer af, deze trein mag dan al voor iedereen zijn, de publieke opinie in een vrij openbaar discours gaf al lang geleden het recht op een noodrem op. We gaan allemaal vooruit maar we moeten er allemaal voor werken want anders gaan we eruit.
Ik ben een grote fan van onze consumentistische verworvenheden. Het vrije marktprincipe is geweldig, het laat evolutie toe en de onzichtbare hand heeft ons nooit bedrogen in ons materieel welzijn - ook niet in ons publiek welzijn. De wetmatigheden van de natuurlijke evolutie hebben tot ons geleid dus is er weinig reden om naar de steeds misdadige arrogantie van de staatsdiktatuur te verzuchten. Er is alleen heil voor weinigen in dirigistische opties wegens de beperkte kapaciteiten die we hebben om evoluties te dirigeren. Uiteindelijk is het dirigeren slechts voorspelbaar goed voor the happy few die zichzelf wel in bescherming moeten nemen; wie anders gaat de anderen wel in bescherming nemen, niet?
Neen, geen tabula rasa van het publieke discours, noch uitvindingen van een nieuw en groots schema. Maar dat wil niet zeggen dat konkurrentie alleen op de huidige wijze kan en al helemaal niet dat konkurrentie een ongeremde en ongebreidelde kapitaalsopbouw- en konsentratie vereist. Het belangrijkste is echter dit: konkurrentie en vrije markt zijn op geen enkele wijze noodzakelijk verbonden aan meer werk en meer inspanning vanwege elk individu. Zelfs de meest bescheiden blik op het recente verleden geeft absoluut uitsluitsel: die vrije markt kan perfekt leiden tot minder werk en minder inspanningen. Meer produktiviteit heeft vele noodzakelijke implikaties maar harder werken is hier zeker niet bij!

 

Met deze trein eindigen we rechtstreeks in de hel, de enkelingen die springen zijn nog het best af want de hel wordt niet aangenamer als je langere tijd in het vagevuur hebt doorgebracht. Ik pleit voor een ander openbaar vervoer - een openbaar discours dat alle kanten van evolutie toelaat. Ook in meningen is er nood aan vrije markt en zal ons vertrouwen in de onzichtbare hand niet beschaamd worden.

De commentaren zijn gesloten.