20-04-05

"Het probleem van de sekularizatie"

Het mag misschien verbazen in deze tijden waar, naar verluid, God´s vervanger een wielrenner is met een aardig achterwerk - maar bovenstaand citaat is niet afkomstig van Osama. Evenmin is het de slogan van één of andere nutty TV-dominee uit de US van A. Neen, dit citaat - waar zelfs Alexandra Colen voor uit het VB gezet zou worden - komt uit de mond van de fijnbesnaarde en, zo wil het de mondelinge overlevering, progressieve kardinaal Godfried Danneels. Nu maakt het momenteel goede sier om religie op te splitsen in goede en slechte religie, goede sier is niet noodzakelijke goede inhoud en het verhaal van de kerk ook niet noodzakelijk dat van een Hollywood-film starring Mel Gibson.

De grootste deugd van de katholieke kerk in de vorige eeuw was haar vermogen te blijven bestaan in naam en te verdwijnen in de realiteit. De kerk werd langzaam een universele klaagmuur - ontdaan van gevaren die voortvloeien uit wereldlijk ingrijpen. De overgrote meerderheid van katholieken kende, van langsom meer, de plaats van hun geloof en die plaats was niet onmiddellijk op deze wereld. Alsdusdanig zijn katholieken geworden tot de verfrissendst moderne gelovers - misschien de enige echte groep van verlichte gelovers, buiten de linkse Joodse traditie dan  - van alle hedendaagse gelovers. Fundamentalistisch terrorisme is al geruime tijd iets dat zeer moeilijk te associëren valt met katholicisme.

Helaas, elke evolutie leidt vroeg of laat tot revolutie (en later tot kontrarevolutie). Het pad van de waarheid - het pad dus van de verlichting - is bijzonder smal. Veel smaller dan het pad van de religie vermits het pad van de religie tegelijkertijd minder verlicht is, en zo de gevaren van de tocht aan het oog onttrekt, en meer steun biedt, in de vorm van Goedheid en Waarheid in Absoluut Kapitale Letters. De kerk is niet tevreden met zichzelf en wil niet meer de kerk van puur dekorum zijn die ze geworden was. Dat is tenminste zoals de boodschap van de vorige paus goed verstaan moet worden. Uiteraard verschillen de meningen binnen de kerk over hoe die ontevredenheid te bestrijden is en naar sekuliere normen kan men dat verschil duiden in termen van konservatief en progressief. Helaas zijn sekuliere - dus tegensprekelijke - normen niet meteen de juiste om het meningsverschil te vatten. Immers:

"Een belangrijk probleem van het nieuwe pontifikaat is de aanpak van het probleem van de sekularizatie."

Aldus sprak de zogezegd progressieve Danneels. Neen, de splitsing is eerder te vergelijken met die tussen protestanten en ortodoksen. Het wereldlijke hokje van progressief voor protestanten is, zoveel is duidelijk uit de moderne protestantse kerk in Amerika, niet echt toepasselijk. De waarlijk onverlichten zijn protestant en, wereldlijk, revolutionair. Het zijn zij die teruggaan naar de originele Openbaringen alsof de mensheid en de samenleving simpelweg niet kan evolueren in enige zin die de relevantie van de Openbaring relativeert - alsof de katholieke kerk geen traditionele eigenheid heeft geïsoleerd van de Openbaring. Men moet slechts een paar keren gekonfronteerd worden met geëngageerde katholieke leken  om dat enge gevoel van creepy herborenheid te ervaren. Een gevoel dat zelfs de meest konservatieve pastoor niet zal weten op te roepen - zolang de kerk ook een instituut is en niet het enige instituut van wereldlijk belang.

Neen, al het gedweep met progressive religieuzen levert slechts schijnoverwinningen op. Het kan best zijn dat op korte termijn wat vreugde kan ontstaan over morele kwesties die voor hen bijzaak zijn vermits ze wel weten dat hun goedkeuring in deze bijzaak is. Maar op lange termijn komen ze terug bellend, per twee, van deur tot deur om - profiterend van ´s mens zwakke momenten - zielen in boeien te slaan die niet slechts een paar eeuwen maar ettelijke millenia oud zijn.

Jesus pleitte niet voor vernieuwing van de moraal of vernieuwing van de wereldlijke macht. Hij liet dat over aan de wereldlijke machten. Jezus pleitte voor een vernieuwing van het geloof vanuit een toevallige traditie die bestond. Het is de laatste mogelijkheid tot vernieuwing - en verlichting - die de "progressieven" willen ontzeggen onder het mom van de vernietiging van de toevallige traditie die bestond. Natuurlijk is het niet zo dat de ´konservatieven´ wereldlijk progressief zijn - alleen maar omdat de ´progressieven´ niet wereldlijk progressief zijn. Maar hun gehechtheid aan traditie en ortodoksie laat wel de individuele ruimte om geloof te beleiden wars van de neiging tot het soort historisch revisionisme dat karakteristiek is voor de echte en echt gevaarlijke fundamentalisten van de Direkt Konsumeerbare Openbaring.

Ik wens ons allen echt katholieke gelovigen toe zodat niemand van ons nodeloos verleidt wordt tot nieuwe wollige geloverigheid. Wat we nodig hebben is waarheid, niet Waarheid.

 



11:57 Gepost door despreker | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.