09-02-10

The last post

Het is gedaan. Alles is gezegd. Althans door mij, hier, en op deze manier. Ik ben er trots op: vijf jaar en een sjiek. 'Sjiek gedaan!' denk ik dan bij mezelf bij gebrek aan (al was het maar virtueel) applaus. Neen, geen bitterheid na 150 pogingen om deze wereld fundamenteel te verbeteren. Misschien moet het daarom wel stoppen: omdat er geen bitterheid meer is. Of althans niet het soort bitterheid dat deze stroom met, ongeveer, tweewekelijkse regelmaat kan voeden. Onvoldoende toch om het te laten stromen; zonder dwang, zonder gevoel van verplichtheid.

Net nu ik mezelf zover gekregen had een poging te doen reklame te maken. Net nu ik het fijne wilde weten van wie dit bezocht (en of iemand dit wel bezocht). Misschien was dat wel het veeg teken :-)

Bon, ik ben er klaar mee. Ik ga het niet missen. Graag zal ik nog eens terugkomen om, wie weet, ooit leesbaar te maken wat nu slechts breindiarree is. Of om me weer eens te vergewissen van het feit dat hier iets staat wat nergens anders staat of toch niet bij mijn weten: een manier om de dingen te zien. Een manier die zich niet leent tot schreeuwen noch, zo blijkt, tot blijvende ongemakkelijkheid.

Ik haat de meeste mensen nog altijd maar heb me verzoend met de mensheid. En, dat is goed, want waar je de meeste mensen uit de weg kan gaan of toch zeker kan negeren, wordt je bijna onvermijdelijk gekonfronteerd met de mensheid - al was het maar via jezelf.

Het zusje van kortere stof overleeft deze hara-kiri misschien wel. De vijftien minuten per dag versie geven we zeker een kans. De Engelstalige saaie oude zeurpiet zal bij mijn leven niet meer verdwijnen; ten hoogste van plaats veranderen; misschien ooit minder een voortdurende marteling van de Engelse taal worden ;-)

Het ga je wel, gedachten.

Het ga je wel. Geboren in bloed, verstrengeld in woorden. Het ga je wel.

Gedachten die zichzelf wisten te reinigen, met de eigen woorden in het reine konden komen. Mijn gedachten.

Het ga je wel. Ga en vermenigvuldig: was wat rest van je ontstaan van je af. & Werpt wat 'mij' is van je af. Gedachten slechts.

Muterend. Evoluerend. Het ga je wel in je drang niet jezelf te blijven, maar te worden en te verworden tot andervrouws gedachten.

Tot, ooit, het enige dat die gedachten verbindt met mijn gedachte, de gedachte zelf is. De gedachte aan; "Het ga je wel, gedachten."

Het einde is altijd beter dan het begin.

Good-bye; elke poging tot afscheidskus wordt in dank aanvaard.

 

 

22-01-10

Blijf vooral binnen je comfortzone!

'STRETCH!' Dat was de leuze op het einde van de XXste eeuw. 'Challenges' waren er nodig. 'Gaps' moesten gevuld worden. En ja: 'the sky was the limit'. Het begon in de jaren '70. Zoveel was er bereikt in zo weinige decennia. De wereld was, plots, wereld geworden. Wat in 1958 nog exotisch was was niet zo heel veel later voor iedereen al eroties en in de jaren '70 al aanleiding tot iets beginnends xenofobisch.

De wereld een dorp. Troosteloos, zoals elk dorp. Bekrompen ook - iedereen kijkend naar de eigen verworvenheden en iedereen vastgeroest in het eigen gelijk. En maar trachten te bewijzen dat de eigen tuin de grootste vruchten voort kon brengen. Zo is de periode van het meten begonnen. Meten van kompetitiviteit. Meten van output & performance & nog zovele andere zaken die zich slechts in de wereldtaal uitdrukken laten. Meten is weten en iedereen moest uit zijn kot komen. Uit de komfortzone. En allemaal bewijzen dat hun gehucht het beste boeren kon.

De Angelsaksische suprematie van lage belastingen, grote inkomensverschillen - en de rusteloosheid van de Droom die nimmer vervuld worden kan omdat het altijd, en overal, altijd groter en beter kan. Weg van zichzelf - een leven van dwangmatigheid en stress. Immer ontevreden met de eigen talenten. Immer vorwarts. Wie tevreden is met zichzelf zou het nooit 'maken'. Want alles moest gemaakt, eerst en vooral je eigen zelf.

En in die rusteloosheid het zoeken naar ankers, naar rustpunten en zekerheden: de revival van Burke en het konservatisme. In de eigen menselijkheid geen rust, & dus maar rust in de eigen andersheid van het eigen gehucht. Wereldprestaties, met een dorpsmentaliteit. Kultuur, cultuur en bloed en bodem en nationaliteiten en volkeren; verenigd in een geglobalizeerde draaikolk die spiraal-gewijs iedereen gelijktrekt in 't konstant over de schouder kijken. Cocoon'ing, ja, maar enkel in het Engels.

Iedereen gelijk: niemand in zijn of haar komfortzone.

De XIste eeuw nu. Zelfs de vakbonden hebben over de grenzen leren kijken. Nu pas zien we hoe we allemaal in dezelfde boot zitten. De wereld wordt langzaam een stad met wijken voor elk wat wils; waar elke avond een andere avond is. Waar je anderen gerust kan laten, en zij jou. Dorpelingen voelen zich er onveilig omdat hun mijnheer pastoor die zijn handen niet kan thuishouden hen indoktrineerde met een gedachte dat er in de steden alleen maar mensen wonen die hun handen niet thuis houden & langzaam zien ze dat de enige die met zijn handen in zakken zit de pastoor is - en de  grootgrondbezitter die ze langzaam zien als de uitzuiger die hij werkelijk is.

Blijf binnen je komfortzone. Ga uit van eigen talenten. Laat je niet martelen door je uit te rekken in richtingen waar anderen altijd groter in zullen blijven.

Misschien klinkt het al wel niet meer zo belachelijk. Misschien gaan we genieten van hoe anders de anderen zijn. Hoe anders wij zijn. Stoppen met meten wie de langste heeft, of de goedkoopste is, of de produktiefste.

Genietend. De handen onder het hoofd. De enkels over mekaar. Licht wiegend in de hangmat. Kijkend naar een stralende zon die inspireert te doen wat je wil doen & die je doet schaterlachen dat er ooit mensen waren die zichzelf opofferden om zo te zijn als niemand ooit zijn kan. Niemand buiten the American Dream dan toch.

14-01-10

Winners pick winners

Dat is het, grotendeels, een frustratie over onze selektiemechanismen die jou maar niet wil selekteren. En anderen wel. Om redenen die, op zijn minst, niet 'volledig' de toets der objektiviteit kunnen doorstaan. Ook mijn frustratie. Ja, ook de mijne. Zien wat alleen blinden niet kunnen zien: sukses is in belangrijkere mate afhankelijk van hoeveel sukses de mensen die je kent hebben dan van waar het eigenlijk over gaat - a bummer.

Daarom het vluchten in de historie naar zij wiens sukses pas tot volle bloei kwam na hun meestal anonieme dood. Niet zozeer de hoop dat jij bent zoals zij - in elk geval dat jij in anonimoteit kan sterven & tóch nog iets betekend hebben. Niet zozeer dat, maar uiteraard ook dat. Maar eerder het ontwijken van de frustratie over die kansen op sukses die jou ontzegd waren omdat je de juiste mensen niet kent of, erger nog, omdat je niet de sociale kwaliteiten hebt om ze te leren kennen of - misschien ergst van al - omdat je te trots bent om door hun slijk te gaan; te trots om je sukses vuil te maken aan de slijmerijen die onontkoombaar zijn als je deel wil uitmaken van de kring van mensen waarvan sommigen sukses hebben.

Daarom de hang naar dode denkers, dode kunstenaars en dode schrijvers.

Zo kunnen wij ook zijn. En vooral: de tijd erodeert alle toevalligheden - en wist zelfs de ergste slijmerijen uit onder de mantel van een tijdloosheid die majestueus boven de toevalligheden van het leven vallen.

Maar hoeveel gaat er verloren?

Hoeveel is Kafka zonder Brod? Hoeveel is Gogol met meer manuskript in het vuur?

&, to the point nu: hoeveel is geschreven ergens op het internet en vergeten in een schouw, aan de binnenkant, en nooit gevonden en vergeten zelfs door degenen die het geschreven of gemaakt heeft? Hoeveel ligt slapend op servers, & doorsnurkend, door de back-up van ene inerte schijf naar een andere? Klaar om zelfs door makers dattes verwenst te worden bij herontdekken. Verwenst voor de naïviteit ooit gedacht te hebben dat er iets waardevols in zat.

De vraag is echter: hoe anders dan?

Miljoenen kreaturen die kreëren en slechts 1000 keer meer die die kreaties kunnen verslinden. Mathematically intractable. Zelfs als je een maatstaf zou hebben, dan is het nóg onmogelijk om alles te meten &, eens gemeten, te sorteren & - gesorteerd en wel - aan te bieden voor konsumptie. Alleen de tijd kan dat werk doen. En de tijd kan slechts werken op wat zich kandidaat stelde voor tijdloosheid. & Die kandidatuur kan pas gesteld worden als iemand het oppikt en iemand pikt het slechts op als de winnaars het uitpikken. Want uiteindelijk zijn het alleen zo'n winnaars die het proces op gan brengen kunnen.

Het is nu eenmaal zo. Niet anders. Zoals alleen die dieren kunnen verder evolueren die tijdens de zondvloed hoog genoeg in de bergen leefden. Zelfs als de laaglander meer gesofistikeerd is. Toeval. Onrechtvaardigheid. Onrechtvaardigheid en toeval in een dans die gedanst moet worden om te filteren tot onpersoonlijke rechtvaardiging en de tijdlozen (die slechts even tijdloos zijn - slechts tot de volgende golf die beter moet zijn als ze de vorige golf in minstens Darwiniaanse herinnering heeft haar over spoelt zoals het nu eenmaal ook niet anders kan).

Wat rest is: een beetje persoonlijke hoop, een niet onaanzienlijke dosis optimisme en een rationeel verklaarbare rationele allergie voor de onbescheidenheid van haar die geen eer betoont aan de onbekende kunstenaars.

Dat is niet-valse bescheidenheid: ergens heeft iemand het beter gedaan, anoniem, en onvergeten zelfs al is de naam vergeten.

Toch nog een romantikus: ik :-)

 

 

30-12-09

Níet de mens. De mensheid leert.

Er is een einde aan elke individualiteit. Dat einde ligt begraven onder die humorloze lagen op lagen van feitelijkheden zonder relativeren; onder zelfverheerlijking dus. & het is het begin van de vrees te sterven en de illusie iets te moeten doen met en in het leven. De dwangmatigheid ook dat we allemaal vanalles moeten leren. & Dus de illusie dat we moeten eindigen als wijze geleerden die hun plaats in de geschiedenis hebben moeten.

Als een biljartbal van keiharde persoonlijkheid die aangeschoten beweegt, maar dan op haar beurt anderen aanschiet en in een bepaalde richting beweegt, elke afwijking waarvan op zijn minst in gedachten meetbaar en beloonbaar (of bestrafbaar: karma is niet voor niets een konsept dat goed aansluit met het Westen). Een leven gelukt, of mislukt, afhankelijk van de beweging getraceerd te hebben die voorbestemd was. De plicht die vervuld wordt. De schuld die afgelost moest worden.

Dit is voor diegenen die beseffen dat de kans dat ze totaal vergeten worden (en het verdienen van totaal vergeten te worden) verpletterend groot is. Dat die kans zelfs - op termijn - één van onze weinige wereldse dingen is die uiteindelijk naar zekerheid neigt; iedereen wordt vergeten - meestal omdat iemand die hen kende iets geleerd heeft (mede dankzij hen) dat hen overbodig maakt (of, nóg laagbijdegrondser: dat aanspraak maakt op de beperkte kapasiteit der herinnering van wat het heden is).

De mensheid leert. En leren is vergeten. Vergeten van alles wat fout was. Zeker ook alles vergeten wat sommigen je manu militari wilden laten onthouden. De lessen die gespeld werden als was je brein een soort prikbord van de boodschappen van wat er vroeger zoal was. Leren is mensen vergeten. De lering van de mensheid ligt waar de individuele mensen verstaan dat hun individualiteit zacht is, en onvoorspelbaar - en onkontroleerbaar, en onmeetbaar - en het enige relevante dat ze te beiden hebben zelfs al vervliegt het terwijl ze nog leven.

De stroom van bewustzijn is verwarrend want hij vloeit nergens naartoe.

Is dit troost voor ons - die er maar niet meer in slagen ons die illusie aan te praten dat we iets meer zijn dan een welbepaald individu? In elk geval dan niet een troost van het wollige 'help je naaste'; overblijfsel van het semi-heroïsche missionariaat in de traditie van Drammeriaan. Het is de troost dat we dankzij onze voorouders meer zijn dan niemand; meer zijn dan het onbeschreven blad dat diende om anderen het schrijven te vergemakkelijken. Maar niet de troost dat we kunnen sterven zoals hen die ten tijde van onze voorouders machtig waren; sterven in het besef van de eigen grootsheid, als keizers niet beseffend hoe lachwekkend we zijn in onze illusie kleren te dragen die niet gezien kunnen worden door het gewone volk.

Peace!

 

16-12-09

Contraminderen

Terwijl een nieuwe preutsheid zich als een deken over het Westen uitspreidt - speelt men almaar fanatieker met het woord 'consumeren'. Dat begint met de afschuw van vlees eten, dat eindigt met afschuw voor het vlees. Een zoektocht van Westerlingen, de handen braaf in de lucht wachtend tot het deken ligt, zodat ze hun handen zedig bovenop het deken kunnen neervleien. En elk moment nu kan men terug beginnen over 'spiritualiteit'. Iets om voor te leven. Iets om voor te sterven dus ook. Eerst zal er bezorgdheid zijn, bijvoorbeeld over luide muziek. Dan verontwaardiging, neem nu over de impakt op onschuldige bijstanders. Uiteindelijk, moet het maar eens uit zijn met al die pokkeherrie!

'Consumeren', het ís geen mooi woord. Daarom is het een goed woord: onhipokriet. Uiteindelijk gaat het om het verbranden van iets ter meerdere eer en glorie van: wij die het verbranden. &, Meer en meer konsumeren we dingen die niet-essentieel zijn voor ons overleven (toch niet voor ons fisiek overleven). Voor de nieuwe preutsheid, zoals voor de oude, is dat zonde. Nog niet letterlijk zonde maar toch al bijna. Dat is niet zo, uiteraard (nog onafgezien van de idiotie van het konsept zonde) - de beste (helaas nog te ontdekken) maatstaf voor menselijk beschavingsnivo is de proportie van konsumptie van non-essentials. Voor hardhorenden, wiens verstaan belemmerd is door het geschreeuw over allerhande essentiële normen en waarden: "Hoe groter, hoe beschaafder."

(en, terloops gezegd hier voor uitwerking op simpele aanvraag, vanaf een bepaalde konsumptie is de relatie tussen eksta konsumptie & beslag op fisieke middelen van een uitgesproken omgekeerde evenredigheid; hoe sneller de konsumptie stijgt hoe vlugger uit de miserie - een beetje zoals seks en misbruik van vrouwen)

Wat me brengt tot een fundamentele misvatting in onze Westerse maatschappij, de misvatting dat kompetitie goed is omdat 'de konsument' het beste er dan uitpikt op prijs, kwaliteit of verhoudingen van de twee. Het probleem hiermee is allerminst dat, kompetitie niet goed is. Kompetitie ís namelijk goed. Het probleem is de misvatting over 'de konsument'. De konsument wil niet kiezen. De konsument is helemaal niet goed in het beste eruit te pikken (behalve dan op de eigen, en hoogstperoonlijkste, emotionele gronden). De konsument konsumeert. En ja: het is uiteraard zo dat wát ze konsumeert interessant om maken is. Maar wat absoluut niet volgt (noch logisch, noch empirisch) is dat het dáárom nodig is om het in verschillende soorten & maten te maken.

Allesbehalve, wij haten keuze. Als we internet willen willen we internet. & Als internet duur is willen we zoveel internet als we kunnen betalen met wat we kunnen betalen. De enige keuze die we willen is de keuze waarin we onszelf kunnen uitdrukken, waar we ons kunnen laten verleiden en zelf een beetje flirten met de nieuwigheid, & onze originaliteit. Want konsumeren is in essentie niets anders dan kreëren. Kreëren van wie we zijn. Konsumeren is de meest demokratische vorm van zelfekspressie en dus van kunst. We willen slechts kiezen op basis van wat nog niet essentieel is.

Slechts in die, bijzonder gereduceerde, interpretatie is produktkompetitie goed. Niet omdat het kompetitie is tussen produkten maar omdat het de zoektocht is naar wat de mensen het meest bevalt, het meest inzicht geeft. Alleen dus in die interpretatie van kompetitie die - indien dat betekenisvol kan gezegd worden - dat er kompetitie is .... in de kunsten.

Dat betekent ook dat de goedheid van kompetitie eigenlijk gebaseerd moet worden op iets anders dan de konsument. Het alternatief ligt voor de hand - baseer het nut op de producent. & inderdaad: zonder aansporing van kompetitie mist de producent elke aansporing om de fabrikage te optimalizeren. Neem energie: het is fout om de drive naar alternatieven te leggen bij de konsument. De essentie is om producenten te zeggen: "Of je haalt X tegen kost Y, of je verliest." Perfekt programmeerbaar, en voor de fans van maakbaarheid: perfekt maakbaar - maar blijf met je fikken af van de persoonlijke voorkeuren van wat mensen wal dan niet moeten doen (ten hoogste hou je je bezig met een enkel iets dat ze spijtig genoeg moeten laten).

Dat - mijne heren en dames - is de resterende denkfout in het liberaal kapitalisme! Kompetitie is een spel dat moet opgezet worden om de beste wijze te vinden om W te maken (& X wordt best gestandaardizeerd). Konsumenten moeten zich uitsluitend en alleen bezighouden met welke 'X'-en ze willen en belangrijke zaken zoals hoe ze er moeten uitzien ;-)

 

06-12-09

de kleine droom & De Groote Droom (3)

Een stukje proza. Zo vroeg ze het niet. Ze was niet mooi - niet het soort lerares dat voorwerp zou uitmaken van masturbasie-fantasieën van haar puberende leerlingen. Als ze zich bewust was geweest van de mogelijkheid zulk een voorwerp uit te maken had ze dat goed gevonden. Althans, ze had niet erkend dat ze zich erdoor gekrenkt voelde. Ook niet tegenover zichzelf. En trouwens: het waren andere tijden, tijden die onbekommerd toelieten om tegen zichzelf te fluisteren: "Goed dat ik geen voorwerp ben; zelfs niet in de dromen van hen die wanhopig op zoek zijn naar onderwerpen." Tijden zelfs die toelieten om alleen wat voor de punt komma staat tegen zichzelf te zeggen (zonder nood aan fluisteren zelfs) & wat na de punt komma staat ongezegd te laten. Tijden waar eerlijkheid alleen jegens God nodig was.

Neen, ze vroeg: "Een stukje toneel." En ze gebruikte ook het woord "origineel" maar niet rijmend want rijmen was uit de mode nu het postmodernisme ook de provinsies bereikt had. Lelijk was ze ook niet; &, lelijk gevonden worden zou haar wél geschokt hebben. Ze keek naar de pokdalige - Raf, denk ik - die ze later ook zou voorstellen als kandidaat voor een TV-programma, in tijden waar TV-programma's onbereikbaar waren (en ook kultureel onverdacht, zoals nu maar anders: alleen voor pubers, & nu alleen voor niet-pubers, misschien). Het zou gaan tussen hem en Bart (die later iets permanents zou doen voor TV, uiteindelijk achter de schermen; hij was, & wellicht is, de slechtste nog niet die Bart). Waarom toneel? Omdat we naar de Blauwe Maandag Compagnie gingen, in Antwerpen; een stuk van een oud-student van haar (de oud-student was lelijk, zoals zij, en dus de regisseur en, wie weet, ook de schrijver). & Zij zag er uit als een oud wijf dat meer wilde dan slechts in zijn dromen zijn die dag, de dag van de uitstap. Maar ik sla best geen stappen over; of althans daarvoor werd ik door haar veelvuldig op gewezen (zoals op het gebruik van 'En', in het begin van de zin; daar trok ze zelfs punten voor af zodat ik die gewoonte niet meer afleren kan).

Toneel dus. En ik dacht onmiddellijk aan cowboys en indianen - die beseften dat ze indianen en cowboys waren - maar die ook beseften dat ze nu eenmaal zo waren, & niet anders want ontsproten aan mijn brein; als cowboys en indianen. En mijn groep was onmiddellijk akkoord. Het skript was er vlug en al gauw bleek dat onze grootste uitdaging de slappe lach zou zijn. Wat op zich niet erg was want - zeg nu zelf: als jij een cowboy (of indiaan) moest spelen die besefte dat ondanks het beseffen er niet anders aan te doen was dan cowboy (respektievelijk indiaan) te zijn? OK, allicht niet al te overtuigend dus beeld je bovendien in dat je puber bent en dat je weet dat dat kreng van een lerares Nederlands ab-so-luut niet kan lachen met absurditeiten - als dat nog niet volstaat dan ben je waarschijnlijk Raf (of de lerares Nederlands) in welk geval ik "Sorry!" zeg, uit de grond van mijn hart (want het is niet rechtvaardig om zo een voorbeeld uit te vergroten en de illusie te wekken dat de uitvergroting nog altijd een deel is van dezelfde werkelijkheid waaruit ze uitvergroot wordt). "Sorry!" dus, en nu moet ik voort want sommige mensen, ook ik bijna, verkwanselen een heel leven met sorry te zeggen (of te denken dat uit-de-kast-komen zal kwetsen en dan maar in de kast blijven tot geluk van velen die hen niet kennen & tot ongeluk van hen die hen wel kennen - of beter meenden te kennen als iemand die niet uit de kast hoeft wegens voldoende geliefd door hen om gewoon te zijn zoals ze waren).

Ook Raf en Bart hadden een stukje. Ze zaten zelfs in de zelfde groep. & Hun stukje was niet op rijm & hun stukje borduurde ook niet voort op vorige 'kreatief schrijven'-opdrachten zoals daar zijn origineel gebruik van gezegdes en spreekwoorden en, tja wat? Ik meen me te herinneren dat ze iets magies-realisties deden - of iets tussen, alfa en omega - of iets met liefde in de trant van de man van Kristien Hemmerechts die nog niet dood was toen ("Hhhherman." zei de lerares als ze aankondigde dat we iets moesten lezen van dat onverstaanbaar gewauwel - & blies de 'H' aan op zo een manier dat het dadelijk duidelijk was dat ze hem, op simpele aanvraag, pijpen zou; althans dat dachten ik & nog wat anderen, maar zelfs die gedachten volstonden niet om haar te integreren in ons afgetrek).

U weet het al: de groep van Raf en Bart won. Groep is trouwens veel gezegd want er was sprak van een regisseursstuk van de hand van Raf. Er was ook sprake van, wat ik naar anderen vertaalde als, het konsept van speler-trainer. "En hun trainer speelt ook midvoor." hoorde ik iemand naar wie ik dat vertaalde reageren. Ik lachte (en ik maakte hem dus niet attent op het oneigenlijk gebruik van 'En' in wat hij zei - ik zei dus niet wat zij zei: "Dat 'en' een woord was dat nooit een hoofdletter krijgen kon) & dat speet me vlug. De toorn des juffrouws kwam op me neer (Nope - zelfs dat niet); dat ik niets serieus kon nemen; dat ik geen respekt had voor andermans werk - en, die zat; dat, enzovoort. Raf keek gekwetst. Bart keek alsof hij lucht wilde zijn. En ik, ik? Ik vond het onrechtvaardig. Ik vond het in zijn geheel onrechtvaardig maar ook, in het bijzonder, vond ik het onrechtvaardig dat zij mijn stuk in de grond boorde, en passant mijn kameraden een buis toebedelend.

Bij mij was het altijd: teveel X als de mode weinig X was, en te weinig X als de mode veel X was (dat is een chiasme op komparatieven en een variabele die je hier gratis krijgt als beloning van je doorzttingsvermogen in het lezen). Rijm, lange zinnen, en de neiging om op een barokke manier minimalisties te zijn; in één woord door haar niet uitgesproken maar oorverdovend gedacht - samen met Raf die een krak was in het oorverdovend denken (de Rammstein van de veroordelend blik als het ware): ik kon het niet en moest het voor de anderen niet verknoeien. The story of my life. En daarna gingen we naar Antwerpen; en we zagen hoeren in een uitstalraam & zonder twijfel was dat ook levensveranderend; en we keken naar het BMC-stuk en beseften niet dat het geschiedenis zou geworden zijn tegen de tijd dat ik dit schrijf. Raf & Bart mochten de regisseur die niet meespeelde interviewen. Het was niet slecht - aan de absurde kant maar niet slecht - maar ik vond het slecht en zei dat ook. Zestien jaar in de jaren '80; je kon het ook zonder kulturele ambisies stellen, & je hoefde niet te willen skiën naar de andere kant van China. The story of my life.

Daarna werd alle denken dichotoom: de kleine droom óf De Groote Droom - want ik las Boon en ik las Elsschot in originele uitgaven en dus spelling. Of nog - ambitie of Ambisie. Daar heb ik twintig jaar over moeten nadenken: "a false dichotomy" kan ik nu zeggen. Het was hun schuld niet; maar laat het ook onze schuld niet worden. En: vijfentwintig jaar om nog eens naar het toneel te durven zonder de gedachte dat 'Ik het beter zou gedaan hebben'. Zonder die gedachte omdat ik het nu ook doe.

They can keep their ambition and chew on it too ;-)

 

25-11-09

Wij zijn een tweeverdiener

05. Is dit de ochtend om uit te slapen? Geeuwen dan - & draaien. Of? Keren, & dan denken.
05. & Denken dan, denken. In mijn dromen weer. Bediend op mijn wenken. "Schat?" 'Schat'?
06. Als hij ook in 't echt maar niet begint te aaien. Schat! Ben ik dan zo makkelijk te paaien?
06. Strekken maar & gapen. Wakker. Onuitgeslapen. Korte lont: niets op tijd, alles op stond.
07. Ruw ontwaken. Elkaar radbraken. Alles tweemaal om dan in vieren te delen; drie en één?
07. Uitgerekend, míjn ochtend om uit te slapen. Uitgeteld. Voor wie valt er nog wat te rapen?
08. Tellen, op de jouwe passen: een moment dat nooit went, waarin men de ander niet kent.
08. Of op haar best: Dit dat rest. Wat rust. Een moment waarin men kust. En een weinig lust.

Z. Er zijn geen schaalvoordelen,
Z. aan 't werk verdelen.
M. Met 2, keer alleen!

09. Haasten. Opgestaan. "Plaats vergaan!" de jongste, luid; 'Ikke op Uw bakkes slaan?' denkt
09. de oudste. Is denken doen? STIL! Dát was schril. Waar is hij? Sorry! Sorry! Nog 'ns sorry.
10. Schorremorrie! Bende flemers - míjn bende. Even rust. Zwembril vergeten. Altijd iets kwijt.
10. Zwembril of zin in zwemmen. Zin - ook weer die strijd gestreden. "Zoek je dít?" Dáár is hij!
11. Dit keer zonder al 't opgevrij. Maar ik ben niet gezwicht: beiden onbevredigd. Ontevreden.
11. Wegen die scheiden in vijf. Drie die leren - en twee die werken, ook om het uit te werken.
12. "Hen kan 't niet deren. Voor kinderen alle rijkdom natuurlijk. En avontuur slechts stijlfiguur.
12. Hun ontspanning onze spanning." Vier zinnen lang gelogen: ónze spanning - en ons pogen.
13. Niet de kinderen die ons hinderen. Wij - met onze kuren, zijn 't die hún hersenen verzuren.
13. En laat ons niet ook 'de derden' worden die hen "de weg versperden".

M. Zijn wij slechts met twee
D. om uit te kienen,
D. hoe best met twee te dienen?

14. Terug samen. Talent of geen talent: borsten aan de vent en 't wijf, met haren op haar lijf.
14. Elkaar belichamend. Verantwoordelijkheden: iedereen te eten, & ook 'n beetje wereldvrede.
15. Afzetten. Hiperaktiviteit. Dan ben je ze eindelijk even kwijt. Voortschrijdende vermoeidheid.
15. Vergeten op te halen? Onopspoorbaar & alles afwegend: ziek van paniek. Je wil ze, kwaad,
16. wég van elk gevaar. Oh - wat is dit balen. En de deurbel gaat. Hijgend - "Geen belkrediet."
16. Wederzijds wegebbende kritiek. Huiselijke vrede. Verhalen over werelden & nog 's werelden
17. zonder al te al die grootse idealen. "Piej-r heef 't aanchefraag; & Ana heef 't doorchestuur;
17. & iedereen fin me koewl." Planning, agenda's: wat moet dat moet & meer; wij zo altijd in de
18. weer. Óns leven en het hunne. Moet dit? Al dat vitten en al dat katten? Ook wij een leven.
18. En ook dit: wat gezegd en dat gezegd - vrucht van afhaken van heel deze klucht.

W. Met twee verdienen,
W. om níet te volgen alle
D. vaste stramienen.

19. De avond valt. Het doek gaat op. Een omhelzing, ogen die knipperen; en spontane plannen.
19. Tijd voor. M'n oogleden vallen. Haar moeten gaat alles vergallen. Vermoeienis: ons moment,
20. weer gewoon een moment. En meestal wel iemand malkontent. Stuk van kapot te zitten. &
20. Net dat maar niet: alle last op lusteloze schouders, gescheiden in verdienen - de ander het
21. gelach betalend: in tweevoudige afhankelijkheid van een-mans ambitie: dat doembeeld van
21. mérite. Ideaalbeeld dan maar - het beste aan tweeverdieners is die tijd van niet-verdienen;
22. ambitie, maar in andermans positie; lust in lasten - ruim genoeg dagen om óver te klagen -;
22. lastige lusten - het ene moment het andere niet, en uitstel ook afstel niet -; zonder dwang
23. om niet te falen - verdelen van ongelijk veroordeelt niet tot gelijke delen. Verzekerd tegen
23. eenzaamheid. Altijd met publiek. Wanneer nodig met applaus (& zelfs als iets flauws).

D. En van tweeën één:
V. Misschien wel scheiden,
V. maar ook dát met ons beiden.

24. Des nachts. Een deur die kraakt. Onverwachts. Wakkere woorden voor, vier, slapende oren.
24. 'Slokende vwore kwarden doorden'? Slekende? Toorden? Doorden! Schrikken. Wakker, weer!
01. Het stemmetje: 'Tienke napesla.'? Ah! "Kan niet slapen." Wel dus, het - ik niet meer, en dus
01. weer onuitgeslapen werken, de slaap onuitgewerkt. Om beurten. Wikken, wegen. Zonder wil.
02. Weer zo'n ochtend in 't verschiet; nog eens een dag door het vergiet? Ditr keer: lekker niet!
02. Loslaten: haar sterkte, niet de mijne. Vasthouden: mijn sterkte, niet de zijne. Los noch vast
03. (laten gebeuren zonder mijn zeuren of haar (af)keuren). De ochtend komt, & na de ochtend,
03. ook het werken. Dan het regelen in de avond en, uiteindelijk, het moment voor ons moment;
04. Vasthouden de boodschap; loslaten de moraal. Ironizerend & misschien 'n ietsje te belerend,
04. So thanks! Ook voor des scheten stanks: straks heeft elke schat zijn eigen hangmat.

Z. Ik ben twee.
Z. Wat valt er meer te verdienen?

(Et voilà: als jullie een definitieve tekst willen, uitgebalanseerd per regel en met een bladspiegel die ook visueel de inhoud vorm geeft dan zullen jullie moeten bijdragen door, bijvoorbeeld, een maecenas aan te geven - & meer bepaald eentje die niet de behoefte voelt om zich te moeien - of, indeed, nog maar een gesprek te eisen ;-)

12-11-09

Onrechtvaardigheidsgevoel (2)

Ik was niet klaar (zie hieronder).

Want wat is dat: een rechtvaardigheidsgevoel? Dat dit moet? Of dat? Dat moet toch een positie van dermate grote positiviteit (groot gelijk?) zijn dat bijna alles negatief moet bekeken worden. De werkelijkheid is dusdanig dat er op zijn minst honderden, duizenden, miljoenen alternatieven zijn, en nuances van alternatieven, die men kan willen. Hoezeer men (ex post ofte achteraf bekeken) dat ook kan wieden tot enkele goede alternatieven (die elk nog 100den, 1000den, you got the point: nuances, om van de schakeringen van de nuances nog te zwijgen, toelaten); hoezeer ook daarna (ex post'er, bij wijze van spreke) er redenen kunnen gevonden worden waarom deze of gene op dat, of 'zulk een', moment precies dat alternatief met die nuance - maar nog altijd niet waarom precies die schakering van die nuance - koos; hoezeer dat zo ook allemaal zorgvuldig kan bekeken worden, no way in hell dat we op gevoel en op het moment zelve de rechtvaardige oplossing kunnen kiezen.

{Sorry, geen grapjes, dit is voor mij; om niet te vergeten}

Dus als er al een gevoel is, kan dat alleen maar een onrechtvaardigheidsgevoel zijn (ON-rechtvaardigheidsgevoel?, neen, ONrechtvaardigheids-gevoel).

Precies dit: van alle mogelijke alternatieven en nuances van opties en schakeringen van uitvoeringswijzen van specifiek genuanceerde alternatieven, wordt er eentje, van die overweldigend velen, gekozen die onrechtvaardig is. Denk er eens over na - hoe vunzig krimineel moet je wel niet zijn om uit al die mogelijkheden er precies deze te kiezen die anderen hindert. Dat kan toeval zijn: één keer, misschien twee, zelfs drie (of meer bij gebrek aan bepaalde informatie, bij veranderingen die zich nog niet tot in de opvoeding of zelfs maar in de taal hebben kunnen wurmen); maar meer niet - echt waar, meer niet ('Third strike is out.', is niet toevallig iets waar we grote moeite mee hebben om NIET natuurlijk te vinden; waar meer randinformatie nodig is om te kunnen zeggen: "Ah, maar dát is onrechtvaardig want als je in die situatie zit dan is het nogal wiedes dat je een (te) grote kans hebt om dergelijke (futiele) dingen aan te gaan).

Onduidelijk misschien: het voorbeeld van hieronder. De "Zó wil ik nooit zijn."-refleks op zij die naar de mond praten en in de smaak vallen omdat ze alles aanpakken in de overtuiging dat ze zo in de smaak zullen vallen en dus de beloning krijgen. "Net dan maar niet." of "Zo niet." zijn de gedachten die bij zo een gevoelsmatige refleks horen. En het gevoel is precies dat van onrechtvaardigheid, en gekwadrateerd zelfs: het is niet alleen heel moeilijk om in het gevlei te komen (& zoveel makkelijker om niet in het gevlei te komen van wie macht heeft en onbewust die macht altijd ietsje uitbouwen wil) maar het is dan bovendien ook nog eens heel moeilijk om dat gevlei niet te zien als gevlei (en niet te beseffen dat het voordeel van gevlei altijd maar je eigen persoonlijke voordeel is en ten koste gaat van wie waar goed in is, & inklusief de vleier zelf die denkt dat hij goed is in wat de gevleide beoordelen 'kan' maar die eigenlijk slechts goed is in gevlei en ooit - altijd te laat - gaat inzien dat waar hij nu uiteindelijk mee bezig is niet voor hem is en slechts datgene was dat sociaal gezien op het moment van zijn jeugd, zijn carrière voor het hoogst aanzien werd).

Ja, dát is het. De va et vient van modes en trends die gespot dienen te worden, om de machtigen in kontakt te brengen met de beste vleiers (& ervoor te zorgen dat er tussen de machtigen altijd de korporatistische refleks is van vleiers onder mekaar); die va et vient die niet onder wetmatigheden gevangen worden kan.

Het onrechtvaardigheidsgevoel precies gevoeligst waar er nog geen wet is of waar er al lang geen wet meer nodig is. Het selektoraat, het moralizeren, de liefdaderigheid enzovoort, enzovoort.

{puf, puf, puf, ... sorry voor deze brief aan mezelf}

 

06-11-09

De druk van non-aktivisme

Ik heb altijd een gloedhekel gehad aan mensen die luidkeels, in een veilige schoot van gelijkgestemdheid, hun gelijk uitriepen. Aktivisten, die meestal niet nalaten om ons te verwijten van de boel de boel te laten. Liefdadigers die aan kruispunten alles ophouden om maksimaal gebruik te maken van de sociale druk, en onze ingeboren goedheid (die ze - meewarig hun hoofd schuddend - ontkennen, eens ze op zichzelf zijn & beseffen dat ze 1. met zielig weinig zijn & 2. oerend saai zijn - uitzonderingen daargelaten die die bastions van goedgelovigheid infiltreren, om aan wat eenvoudig kut te raken (of wat dies meer zij) en uiteindelijk bijna zonder uitzondering de boel, de echte boel, gaan leiden als de Bhagwan van dienst die al dat goed volk eens zal laten worshippen als nooit tevoren). Zelden of nooit zijn het mooie mensen en altijd vinden ze niet-gelijkgestemde mensen 'op één of andere manier' lelijk; huichelaars die hun zin voor kritiek op simpele aanvraag op nul kunnen draaien & voeder zullen zijn voor gelijk welk groot gelijk (alleen in vredestijd soms een beetje gelijk).

En U heeft dat ook. Zelfs als U geëngageerd bent in iets waarin U sterk gelooft, dan nog heeft U dat weeë gevoel in de buik wanneer iemand applaus krijgt van zij die er - zonder enige duidelijke reden, zonder procedure, zonder mogelijkheid tot beroep - toe geroepen zijn om de goeden van de slechten te scheiden. Knagend onbehagen, over alle zwaarwichtigheid die te berde gebracht wordt om te onderstrepen wat goed is, & in de hoek te zetten wat slecht is. Zonder ook maar het subatomairste deeltje zin voor revolutie in je lichaam (en schaam je niet: verandering is nodig - maar ook bestendiging is nodig) voel je de zin in je opkomen om in de beslotenheid van jouw eigen geest hen de zwaarste folteringen te doen ondergaan die op hun handgeklap onthaald worden, handgeklap van the 'powers that be', van 'ons kent ons'. Van hen die (of heb ik dat al gezegd) met een - in hun ogen - goddelijke voorzienigheid tot makers of brekers van talent en meningen zijn uitgegroeid (in elk geval buiten ons om, buiten onze macht en ons medeweten - en die van voorgangers zoals wij).

In één woord: onrechtvaardigheidsgevoel.

Neem die onverbeterlijke sloef die in de lessen zedenleer (en waarom zijn er lessen zedenleer? omdat de aktivisten beslist hebben dat "zeden" iets zijn dat aangeleerd moet worden! à leur façon, uiteraard); die onverbeterlijke sloef die, bescheiden, een gevestigde mening herkauwt; applaus krijgt .. terwijl jij, of zij, die eens een kritische mening formuleert ongenadig gematrakkeerd wordt met woorden gesproken uit een gezag ontleend aan het grote niets; tot lach- of pispaal wordt gedegradeerd .. & dus er verder maar het zwijgen toe doet. Het kan ook de les godsdienst geweest zijn, of de voetbaltraining, of een wijnavond, of een diskussie over kunstenaars. Het maakt niet uit: waar er aktivisme is worden de goeden van de slechten gescheiden en er is maar één zekerheid: diegenen die het scheiden doen zijn de enige echte slechten & zij die als 'de goeden' bestempeld worden slechts de braven: de konformisten of de non-konformisten als non-konformisme de regel is waaronder de groep gevormd is.

Laat je dus niet opjagen door hen met een overontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel; alleen het onrechtvaardigheidsgevoel brengt uitsluitsel. Als je de vacuümpomp voelt op je maag omdat er iemand zich - of anderen - laat voorstaan op zijn - of op haar - buikgevoel over goed en slecht: weet dat je misselijkheid een sienjaal is dat je nu best serieus neemt. Wanneer de voorstaanders of de voorgestanenen - en zeker in geval beiden samen - oproepen om aktief te worden (en dus van de boel, een boel te maken): haal je schouders op en loop door alsof ze lucht zijn (wat ze ook zijn, in se, als ze zich reduceren tot hun toevallige meningen).

Alleen door de druk van non-aktivisme zo kunnen we de vicieuze cirkel doorbreken; komaf maken met dat knagend onrechtvaardigheidsgevoel van zij die zich het recht toeëigenen in ons aller naam te spreken, alsof de waarheid uiteindelijk niet krachtig genoeg zal zijn om uit zichzelf onze waarheid te worden - alsof we nog altijd leven in hun tijden, tijden waar enkelingen zich het geweten voelde van iedereen (& iedereen wel geweten heeft wat daar het resultaat van was). Alsof we niet voor onszelf kritisch denken kunnen. Alsof het rechtvaardig is om ons "rechtvaardigheidsgevoel" te laten spreken, wetende dat het slechts een gevoel van angst is voor wat anderen ons aan kunnen doen.

Alsof ons onrechtvaardigheidsgevoel slechts jaloezie is en frustratie & niet - zoals we voelen (voor de ene keer dat 'voelen' de enige redelijke reaktie is) - de duidelijkste aanwijzing is dat er iets loos is; dat er kwakzalvers op pad zijn die voor de waarheid, slechts 'hun' waarheid verkopen willen en dit tot elke prijs. 

Ik zou zeggen: als je me niet gelooft, doe het dan voor je kinderen, doe het voor je kleinkinderen, zodat zij niet in de les Nederlands gekonfronteerd worden met slecht, en naäperig dichtwerk, dat lof oogst om zelf neergesabeld te worden omdat zij iets - van zichzelf - maken wilden. Zodat zij niet ontmoedigd worden, door de recensenten van het verleden omdat zij iets doen dat slechts een plaats heeft in de toekomst.

En als je me niet geloven wil - groot gelijk! Maar bedenk dat al dat ondernemen dat van ons gevraagd wordt, en waar we all stressed out van zijn, slechts ondernemen is ter meerdere eer en glorie van hen die nu on top zijn - het gewenste ondernemen is slechts het risikoloze kopiëren van hun ondernemen.

(Dat lucht op.)

 

23-10-09

Migratie, een zegen!

Neen, neen, niet omdat het zo leuk is multikultureel te zijn. Dat is het veelal niet. & voor zover het leuk is is het op te lossen met een minimum aan migratie; een paar koks, wat rondreizende gezelschappen en, mogelijks, een Dalaï Lama of zo. En niet neuten heh: Roma-zigeuners zijn inderdaad verantwoordelijk voor de betere muziek van de toekomst, maar de meesten van hen zijn niet erg goed in hun eigen muziek te spelen. Ik bedoel maar: als je met multi-kultureel iets anders bedoelt dan profijt te hebben van wat er best is aan verschillende kulturen dan kunnen we misschien in plaats van schilderijen van Tuymans de tekeningetjes van onze kinderen naar China opsturen. In plaats van over onze sjokolade te spreken, ne cervela aanprijzen, naar de Oscars gaan met een lange aflevering van 'Thuis' in plaats van met cinema ...

De mogelijkheden zijn eindeloos ... dus dat zal de zegen wel niet zijn, zekers. Onze eigen kultuur van alle dag is door de band genomen al zo middelmatig dat we, met bekwame spoed, richting digitale TV gaan - laat staan dat we ook nog eens met het middelmatige, de afval, van andere kulturen moeten bezigzijn. Dat is slecht & dat is vreemd, wie gaan we nu wijsmaken dat we wat vreemd EN slecht is graag zien altans wie behalve onze eigen romantische zieltjes. Tuurlijk is dat razend irritant om met al die mensen in vreemde klederdracht gekonfronteerd te worden (tenzij het mooi is & let's face it in den vreemde is het ongeveer even zelden mooi als hier; alsof men in de Maghreb niet evenveel last heeft van bad hair days als in het Westen). Wees nu eens eerlijk: het is al erg genoeg om des morgens al de slechtgeklede autochtonen te moeten zien, zeg nu niet dat je opgewekt wordt van vreemdgeklede marginalen.

Dit is een goed moment om, zeer uitzonderlijk, iemand te prijzen: Mark Elchardus - spijtig dat niemand hem met zo'n vreemde naam ooit serieus nemen zal.

Maar bon, ik ga uit de bocht met al die negativiteit. Net nu ik eens een duidelijk en ondubbelzinnig positief punt wilde maken. Beter laat dan nooit:

Stel dat iemand lotjes verkoopt voor de wereldvrede. 1 Euro per lot, bijna geen kans om te winnen, maar ALS je wint dan is er wereldvrede. Als het zo zou kunnen zijn: je zou het kopen. Maar laat me wat veiligheid inbouwen, door rekening te houden met die vele velen, die iets tegen gokken hebben. Stel dat iemand met een verzekering afkomt tegen oorlogen. Je moet er wel 1000 Euro voor betalen, & een beetje je best doen om niet in oorlog te vallen (of ken jij brandverzekeringen die uitbetalen als we zelf onzen eigendom in de fik steken? Neen? Ik dacht het wel.)

Voilà, dáárom is migratie een zegen. De Vikings van de 21ste eeuw moeten niet op rooftocht (of niet meer zoveel); en als ze op rooftocht zouden trekken wordt het wel erg kompleks want wie is nu eens een echte pure niet-Viking? Of heeft iemand al 't Grote Gele Gevaar in kolonne zien optrekken door de Kaukasus? Ge kunt lachen nu als ge wilt, no problemo, maar 't is waar. Er is nog teveel oorlog maar niet hier - als een Rus écht naar hier wil komen, dan komt ie toch. En beter dat ie komt profiteren dan dat ie niet komt en heel, héél boos wordt en dan met velen tegelijk komt - iets meer gewapend dan met een lege maag en de kapasiteit om kindjes te krijgen.

Is 't lotje te duur of de kans op uitbetalen te klein? Misschien.

Betalen wij teveel voor die verzekering? Ik weet het niet.

Kunnen wij het moelijker maken om binnen te raken & (nog) minder interessant als ze eens hier zijn? Ongetwijfeld.

Is het volksverlakkerij te zeggen dat het sowieso teveel kost? Yep! - want iets zal 't altijd kosten, en ze manu militari (letterlijk dus) buitenhouden ruim meer.

Is het onnozel die illusie te wekken van alleen de besten te laten afkomen? Reken maar van YES! - als alleen de Rus die niet hoeft te komen mag komen - is er niets opgelost (tenzij dat de multiculti-gevoelens van sommigen mooi gestreeld worden).

Kunnen we iedereen blijvend buitenhouden? Nope - bestaat het Romeinse Rijk nog, gij bende nitwits van 't zevende knoopsgat.

Hoe kunnen we onze kultuur behouden? Niet, en als ge per se terug met Uw handen wilt eten, nodig dan vooral wat Indiërs uit.

Mogen we hen niet vragen zich aan te passen? Serieus blijven, heh! - waarom denkt gij dat er maar zo weinig naar hier komen? Omdat alles hetzelfde blijft met als enig verschil dat ze meer geld hebben? On-no-ze-laars. 

En ook zo kunnen we nog een tijdje doorgaan .... maar dat doen we niet want .... ik heb geen tijd meer. Slechts dit:

Tja, niet fraai, dit beeld. Het zal geen bestseller zijn op op de CHIRO-avond, en ook Rik Torfs zal wel een ander verhaaltje prefereren. Niet wanhopen! Uiteindelijk zijn we effektief beter af als we het beste uit vele kulturen kunnen pikken - of denken jullie dat Chinese restaurants zoveel sukses hadden omdat het Vloms eten op was? En er is ook effektief geen reden meer op termijn om ons meer verbonden te voelen met die witte lul die naar Will Tura gaat kijken dan met die grave - maar gele - gast, die een ongelooflijk (sommigen zouden zelfs zeggen: keigoeie) muzieksmaak heeft.

Het is ook verre van een toeval dat wat nodig is samenvalt met wat goed is (zie hier in vele andere bijdragen). Dus hoef ik mij, en U zich, niet te schamen dat we er niet blijer van worden als we onze {vele voorbeelden met volgende vorm geschrapt - één of ander archetype van een vreemdeling met één of andere vreemde, in onze ogen, hebbelijke gewoonte}. Net zoals zij zich niet moeten schamen als ze vinden dat wij - de autochtonen - {verzin gelijk welke goed-Vlaamse traditie, en zoek de kultuur die dit ongelooflijk goor vindt, kan niet te moeilijk zijn}.  

Het is tenslotte ook geen toeval dat wat goed is samenvalt met wat nodig is. Alleen de optimist heeft een punt; een lekker dekadent punt!

 

06-10-09

De Universele Stiptheidsaktie e.d.

'Werklastmetingen', blijkbaar kan geen enkele organizatie zonder. Waarschijnlijk is dat zo omdat het zonder werklastmeting onmogelijk zou zijn om 'efficiëntiewinsten' in kaart te brengen. En meer van die ongein - was ik niet alreeds een boek aan het afwerken ik begon aan een episch gedicht rond de laatste golf van newspeak. Maar zoals het is, kan ik slechts een stukkie maken over allerhande.

Newspeak is ten andere (wees gelukkig dat niemand Orwell's ziel heeft) een zekere indikatie, laat ons voor de duidelijkheid zeggen: simptoom, van een establishment, dat niet alleen de dieperik ingaat maar WEET dat het de dieperik ingaat. Meer nog, dat ervan overtuigd is dat bij de onontkoombaarheid van hun verval, ook het verval van iedereen anders hoort. Het is een beetje het tegenovergestelde van dekadente regeringen die, après nous le déluge, op zijn minst zelf nog een graan plezier willen meepikken. Een degenererend establishment, een uitgeleefd regime (dat overtuigd was dé redding te zijn) werkt op het adagium 'avant eux le déluge'. Zo beperken ze zich niet slechts tot nepotistische graaikulturen (& dát vind ik dan weer een mooie); ze menen tegelijkertijd een soort Culturele Revolutie tot stand te moeten brengen - zodat ze zelf nog kunnen toezien hoe alles in mekaar stort als zij er niet meer zijn, en - als het even kan - nog net de tijd hebben om te zeggen 'Told you so!' (vanop een veilige afstand meestal).

Maar ik ben afgedwaald. Ach, ik zou geen enkele werklastmeting doorstaan (& heb er eerlijk waar nog geen enkele moeten doorstaan). Niet alleen dwaal ik af - het is me nog om 't even ook. Dus laat me nog even afgedwaald blijven en Nostradamus spelen: de huidige machthebbers voelen dat hun periode aan een einde komt, dat het slechts een kwestie van tijd is. Hun onbeschaamdheid in het meegraaien zal in het kort giganteske, wat zeg ik? - Berlusconiëske!, proporties aannemen. Dochters & zonen zullen alomtegenwoordig zijn. Steekpenningen zullen schaamteloos boven tafel gegeven worden. Het einde van de wereld zal om de haverklap aangekondigd worden, toevallig telkens een 'vertegenwoordiger van de gelegitimeerde macht' iets moet steunen dat in tegenstelling staat tot wat hij tot daartoe publiek beleden had.

& de hele mikmak zal aan mekaar geluld worden met de afschuwelijkste newspeak ooit.

Wedden?

Maar geen zorg want uiteindelijk zieken we de hele zwik kneuterige bidsprinkhanen en liefdadigers wel uit. Omdat ik mild gestemd ben - en het voorgaande misschien net een vleugje te apokalipties ;-) - geef ik één feit en één aktie ter ondersteuning van mijn enigszins laattijdig optimisme van vandaag.

Feit: iedereen heeft al decennia zijn mond vol van stadsvlucht, de moraalridders op de eerste plaats. Bah, Sodom en Gomorrha! Beter wat zuur liggen kijken op die tak die overhangt van de boom van de buurt. Maar de feiten zijn enigszins anders - op de lange termijn is er uiteraard alleen maar sprake van plattelandsvlucht. & nu ook op de korte termijn; google het maar, de plattelandsbevolking veroudert en krimpt weer in de rijke landen. De reden is simpel: het is gewoon veel leuker in steden. Er is minder berkompenheid, meer te doen, het is goedkoper (men zou kunnen gaan spreken over efficiëntiewinsten) EN die moralizerende idioten kunnen je anonimiteit niet doorbreken.

De nieuwe wereldorde is een stadsorde. Gedaan met de diktatuur van 't rurale zuur.

Aktie: eindelijk komen we bij de titel (Oef!, nog eventjes en we zijn hier allebei van verlost): de universele stiptheidsaktie. Het is simpel: we werken allemaal een uur - of zo - minder per week. Niemand zeggen, gewoon doen. Ze merken het toch niet, het is volstrekt onmogelijk voor de meeste moderne jobs te weten wat je in dat uur meer zou kunnen gedaab hebben. Beter nog: we laten onze werklast meten, en we knoeien wat met de vele assumpties en komen zuchtend tot de konklusie dat er nu eindelijk objektieve kriteria zijn waarop we ons gevoel kunnen baseren dat we 1 uur - of zo, we zijn daar nogal liberaal in - te kort komen per week. We gaan ons er niet schuldig over voelen, wat de control freaks ook zeggen over de zondvloed die komt (krisis, sisteemkrisis, vergrijzingskosten, ... noem maar op). & als er iets is waar wij niet goed in zijn, dan gaan we met genoegen hulp vragen van specialisten ter zake (bijvoorbeeld: sekretariaatswerk, gedaan met ons schuldig te voelen kleine dingen aan anderen te vragen want we beseffen terug dat als we met een dertigtal dat uur teruggeven er één ongelooflijk gelukkige sekretaris of sekretaresse is - die dat dan ook nog eens met honderden ordegroottes aan efficiëntiewinst kan uitvoeren).

Ik ben al begonnen. Niemand zeggen! De oplossing voor de wereld ligt in graduele luiheid. Zoals elke revolutie beginnen we in alle klandestiniteit.

(sorry voor de slordigheid, maar dit wordt moeilijker & moeilijker kwa tijd, dat boek was namelijk geen grap)

 

19-09-09

Het generatieconflict-konflikt

Voor zover ik opmaken kan is het generatiekonflikt een vrij recent fenomeen; & wat ontstaan is, kan ook vergaan. De bevrijdende gedachte van oude wijzen en andere, jongere, konformistische types dat ze gelijk hebben en dat anderen dat 'in the end' ook wel zullen inzien is dus misschien wel effektief de gevangenis die jongeren - en andere, oudere, non-konformistische types - erin zien (als je de voorgaande zin wel een beetje lang vond om goed te zijn dan is het allicht nodig om in je gedachten na te kijken of er geen tralies voorstaan; voor die gedachten, bedoel ik).

Genoeg hermetische hemeneutiek. Over naar de meedogenloze analyse: 't konflikt tussen generaties eindelijk aan de dialyse. Want eens het vuil eruit gespoeld, komt er misschien een einde aan de noodzaak van het forceren van de liefde. Beginnend bij het begin:

"Eigen gelijk eerst!"

Iedereen wil zijn akties verrechtvaardigen. En al was het maar door beroep te doen op de eigen, menselijke, zwakheid; dat lukt altijd. Rechtvaardigingen te over, zelfs gewetenloosheid gerechtvaardigd door de okkasionele afwezigheid van geweten. Er is geen aktie waar geen verhaal bijhoort en geen verhaal waarin het eigen gelijk de eerste plaats niet weet te veroveren.

Erg is dat niet, tenminste niet als relativeren begint bij het eigen gelijk in plaats van bij het gelijk van de ander. Niet dat andermans gelijk niet gerelativeerd mag, moet, worden; de oneindigheid van alle soorten gelijkhebberij zijn een garantie op relatief gezien alle gelijkhebberij. Maar beginnen bij andermans gelijk is verstarren in eigen gelijk. Sorry hoor, als dit even niet wereldschokkend nieuw is kwa inzicht. Had er dan zelf maar voor gezorgd dat jij & je omgeving niet aldoor vielen voor alweer diezelfde kromspraak - dan had ik deze tijd aan iets anders kunnen besteden (aan het niets, bijvoorbeeld).

Gelijk hebben, hoe onvermijdelijk ook, valt uit mekaar in twee klassen. Die van alle dagen, en van alleman, in allerlei kleuren en vormen die passen bij het moment en de mode van dag en plaats. En de klandestiene rechtvaardiging; die van de omertá en die je eruit moet trekken (of kloppen, of wringen) en die zich beroept op traditie, en op hogere machten (zonder uitzondering verbonden met hogere krachten) en op een soort onveranderlijkheid die zich telkens weer weet aan te passen om de claims van superioriteit op de rechtvaardiging van alle dagen (die je al niet meer wíl horen, want je hebt ze zelf al zo dikwijls gebruikt dat ze wel "ordinair" moeten zijn) te laten overleven.

Het is de 'wild card' van het grote gelijk. De joker die ingezet kan worden telkens er een aanval komt op het eigen gelijk. De buitengewone hoogleraar die geheimzinnig van binnen zijn loge - van binnen het gepriviligieerde netwerk - neerkijkt op gewone professoren die, slechts, de ambitie hebben ekspert te zijn op eigen domein.

En zo terug naar het generatieconflict. Niet het konflikt van alle dagen tussen luide, en nieuwe, muziek en het verlangen naar rust en kalmte, eigen aan mensen die al te vlug onrust in hoofdpijn en slapeloosheid omzetten. Neen, het conflict van zij die verslaafd zijn aan hun eigen grote gelijk en zich vastklampen aan plichtsbewustzijn, de drug die hen in kleine dosissen toegediend werden door de Don Corleone's, van de klandestiene, mysterieuze verrechtvaardiging in naam van Hogere Machten. Het conflict met prille twintigers die tot verbazing alom 'het' doen met wulpse blondines als ze daartoe de gelegenheid zien en, de belediging toevoegend aan de geslagen wonde, weigeren de hand te reiken aan de meerdere (volgens de rangorde van het grote gelijk, volgens de rangorde van slaafse volgzaamheid aan hogere machten - volgens de rangorde van een serviliteit die hoort bij de uitgestelde bevrediging waar slechts de meest perversen op wachten kunnen). Dit terwijl - terloops gezegd - deze twintigers noch wonde, noch belediging wensten te veroorzaken en slechts vermijden wilden dat hun hand - pas teruggetrokken uit een wulpse kut - deze gedistingeerde heren in hun eeuwigdurend sérieux zou raken.

Want daar is het! De geüniformeerdheid van het strakke kostuum, waaraan "eigen gelijk eerst'" te herkennen valt, versus de openheid van het alledaagse toeval, dat zonder obsessie in de uniforme modieusheid 'cool' blijft. En wel zeggen wil: waarom het tot fornikeren kwam maar wie wil dat horen?, de blondines waren wulps - wilden het - en wij ook - en 'what of it?' ...

Het eerste niet beter dan het tweede en slechts anders in het zich beter wanen. Tot en met het zich het beste wanen; dwangideeën tot dwang van andermans ideeën & tot uitsterven gedoemd. Samen met het grote gelijk opgesloten in plaatsen die het zonlicht niet kunnen verdragen; aangepast aan een overgangsperiode van kulturen die nog vechten moesten tegen kultuurloosheid; denkend dat zonder hun specieke kultuur zijn een sinoniem is van kultuurloosheid.

Het laatste konflikt tussen generaties is het generatieconflict-konflikt - conflict voor slechts de oudere generatie en konflikt voor de eerste generatie zonder conflict. De ouderen die vechten op leven en dood; die vechten tegen de dood die al lang dood had moeten zijn in hun wereldbeeld, & op z'n minst van hun wereldbeeld. Jongeren, enkel en alleen aan de 'andere' kant omdat de anderen dwangmatig dezelfde kant uitkiezen, die alleen maar het ongemak ervaren van zij die in conflict gaan willen & uiteindelijk slechts een vorm van jeuk voelen waar de anderen een gapende wonde vermoeden (omdat zij ook hebben moeten bloeden, en minder bloeden is onrecht). Openheid onomkeerbaar. Tot spijt van wie hen benijdt. De nieuwe concensus is ook de laatste konsensus.

Begrijpe wie begrijpe kan. Een beetje een einde; emoties. Wie oud wordt sterft - en sterven is niets anders dan doodgaan.

 

03-09-09

Ik ben een kultuur-optimist

Het lijkt wel een contradictio in terminis, 'cultuuroptimist', zozeer zijn we opgevoed in de overtuiging dat weldenkende mensen niet anders kunnen dan vaststellen dat het met de kultuur noodzakelijkerwijze bergaf gaat. Voor liefhebbers van de zeldzamere woorden - voor die groep mensen die veelal overtuigde cultuurpessimisten zijn dus - is het waarschijnlijk akkurater te spreken over een oxymoron (nee - dit Grieks woord is niet slechts in het Engels als taaleigen te beschouwen).

Kultuur is namelijk iets dat onvermijdelijk verandert. Kultuur leeft - en sterft dus ook voortdurend. Tot spijt van de filatelisten onder ons. De overdadige neurotici waar elk sterven een verstoring is van die routine die hen toelaat een illusie te koesteren het beste te zijn, de omega te zijn van andermans alfa. Toch op z'n minst kwa type. Die vrees om, achteraf bekeken, toch slechts de hel waard geweest te zijn drijft hen: tot het verzamelen van dingen uit het verleden, dingen die zij net nog begrijpen in hun heden. Verzamelen van woorden. Van regels. Spellingsregels. Zekerheden. 'Cultuur' roepen ze dan en veroordelen zich zo tot ongeluk en pessimisme want "er zijn geen zekerheden, meneer". Zelfs cultuur wordt kultuur. Kul. Het is kut voor hen maar niet voor ons.

Want waar cultuur slechts kleeft, daar leeft de kultuur. En met de kultuur, de taal en met de taal de mens. Elke taal ten dode opgeschreven en elke taal ergens schaduw naar voor werpend. Neem die Griek die als eerste 'oxymoron' zei. Zijn taal is dood & zijn woord leeft; hoewel zijn woord misschien wel ver het onduidelijkste woord in heel zijn taal was.

Dit is mijn coming out - ik ben een kultuur-optimist. Misschien ben ik alleen op mijn zeilbootje, dobberend in een zee van volkse verzuchtingen over de tijd van toen. Ik vermoed van wel. Het zij zo. Ik laat het volk met graagte het verleden - ik kies met enthousiasme voor de toekomst. Waarschijnlijk zal ik door 'officiële' instanties nooit aanvaard worden om mijn gedachten te doneren voor georganizeerde transfusies, in de gestruktureerde molen van niet-kreativiteit die heden ten dage innovatie heet. 't Is nu eenmaal te gevaarlijk voor gevestigde instanties om besmetting met het virus (dat immuniteit tegen al te grote individualiteit aantast) te riskeren. Denk eens na - bij een ongekontroleerde pandemie van zo'n virus zou de maatschappij wel eens de risiko's van een sociale politiek kunnen lopen. Een avontuur waar wij, mensenezels, rondlopen zonder wortel voor de ogen! Daar kan niets goeds van komen. Dat is een bijna zekere achteruitgang die alle zekerheden des volks bedreigt; & de dominantie van de huidige dominante klasse. In de strijd tussen de genen en de gedachten zal het voor de machtigen die het volk mennen steeds de genetica zijn die wint, en dus dienen de gedachten bevroren - en de dood van het huidige model dood verklaard, en begraven onder tonnen populistische propaganda.

Ik ben hier, in bijna volstrekte eenzaamheid, al enkele jaren bezig.

Ik ben niet moe. Het ontbreekt me aan tijd maar tijd is aan ónze kant.

De geboorte verloopt moeilijk, maar het resultaat zal dekadent mooi zijn ;-)

 

 

 

18-08-09

De mens als darmbakterie

Zal ik eens iets vertellen? Ik hou van mensen. En - I kid you not! - mensen houden ook wel van mij. Weet ik veel waarom - het eerste nog verbazingwekkender dan het laatste. Gemiddeld genomen zijn mensen namelijk van een stuitende rechtsigheid & alles wat daar, gemiddeld genomen, van afwijkt van een stuiterende & stompzinnige omfloerstheid. Behalve ik dan; wat het houden van mij grotendeels verklaart. & toch zit ook ik in dat gemiddelde, te spartelen om af en toe eens los te komen van volk, en vaderland (of wat ook de moderne variant van die groepsidentiteit moge zijn). Ik ben dan ook steeds verrast dat, na overwinnen van het kokhalzen over weer eens 'n lading afwijkende meningen die precies binnen de geijkte sjablonen afwijken, er niet veel afgrijzen overblijft bij nadere inspektie en konversatie.

Natuurlijk is het bij de meesten onder jullie wat moeilijker om voorbij die volkse laag van zurigheid & betweterij te raken dan bij mij (in tegenstelling tot jullie vooroordeel kom ik zelden of nooit veroordelend over in 't echt). Hoe volgzamer en/of rebelser - en zeker voor diegenen die rechts voor de raap zijn en dus zonder uitzondering een bende gedomesticeerde rebellen die aan een gebrek aan seks lijden - hoe zwaarder de opdracht om tot het besef te komen dat er iets waardevols in zit. Gevaarlijkst, en niet alleen in deze zin, zijn diegenen die al te jong over hun paard getild zijn (en zo zijn er veel, niet ik - ik heb ten hoogste mezelf over mijn paard getild); zij beseffen het laatst dat het een harde natuurwet is dat minstens 99% van wat ze denken al in minstens een miljoen gevallen gedaan en gezegd is (wist U trouwens dat ik na ruim twintig jaar als rokende astmaticus gestopt ben? & dat ik dat op een onmythische, & volstrekt doordeweekse manier heb gedaan (behalve dan dat het een zondag was - wat, indien iemand het wil onderzoeken, ongetwijfeld dé topdag is om het roken op te geven)).

Dit alles als inleiding om de weinig sympatieke teorie die ik ontwikkelde in de zware momenten van insomnia: de mens is een darmbakterie! Een goedaardige & nuttige (zelfs broodnodige) darmbakterie maar toch een darmbakterie.

Dat zit zo: de mensheid creëert een enorme hoeveelheid voedsel voor gedachten, & die hele zwik (inklusief het merendeel aan bagger) moet verteerd worden. Alleen wij mensen kunnen met al die gedachten iets aan &, zoals onze darmbakterieën, eten wij dat allemaal op. Scheiden de rommel van dat 'waar wel iets in zou kunnen zitten' en gaan met dat laatste voort. De spijtige bijwerkingen zijn dat we bibliotheken - en videotheken - en internetheken - achterlaten vol met de meest waanzinnige kak en soms ook wel weerzinwekkende kots; en dat we in het verwerkingsproces de neiging vertonen om, als een kultuur van microskopische organismen, de meest afstotelijke patronen van volksheid te vertonen die bijna elk van ons als individu afschrikt want we weten goed genoeg dat wij de volgende kunnen zijn die door "de rest" afgezeikt gaat worden zoals wij nu iemand anders afzeiken. Ik zeg 'bijna' elk van ons want er zijn zwakzinnigen die effektief elk individueel perspektief opofferen aan de hysterie van de massa's (en er zijn ook psychopaten en zo, voor zover dat iets anders is).

Maar buiten de uitwerpselen en de nevenverschijnselen filteren we overigens feilloos het beste eruit. Dat beste is de grondstof voor enkelen onder ons (noch gelukkigen, noch ongelukkigen, slechts de Usain Bolt's van de betere gedachte en kreativiteit) - de grondstof voor nieuwe gedachten die even genadeloos gefilterd worden door een nieuwe generatie van menselijke darmbakterieën. Enzovoort. Enzoverder.

Ondertussen, terwijl we allemaal samen als groep het beste uit het beste distilleren, profiteert elk van ons van de onvermijdelijke vooruitgang tot dan toe. En, zoals hier boven gezegd: met wat geduld, slagen we er allemaal in om aantrekkelijk te zijn (& ja, 'bijna' allemaal maar laat ons de lullen en de rozewaters even links liggen). En 't is mooi zo; daarom hou ik van mensen - en daarom houden mensen van mij want - heel af & toe verzin ik iets dat zo totaal uit de haak is dat het de wereld verruimt en nooit slaag ik erin om langer dan een paar minuten te doen alsof ik het zelf geloof.

Hup! Genoeg gelezen. Met z'n allen de TV opzetten. Iets vermakelijks voor mensen die vermaakt willen worden. Iets kultureels voor mensen die zich beter willen voelen als de ander. En voetbal voor de rest.

 

04-08-09

Shit, wéér geen slechterschap!

Geef het maar toe: U behoort tot die klasse van mensen die stiekem hopen dat het nu eindelijk eens écht goed-fout gaat. En, met mij, bent U ontgoocheld dat het erop lijkt dat het weer eens net niet erg genoeg is.

We schamen ons ... want is er al niet genoeg miserie op de wereld?

In ons schamen gaan we pas echt in de fout. Er ís teveel miserie, veel te veel, maar toch is dat 't punt niet. Het punt is dat er meer geluk zou kunnen zijn - op z'n minst meer gelukkigen - en we het niet kunnen aanzien hoe dat potentieel verkwanseld is en blijft. Daarom denken we bij elke krisis: 'Laat het dit keer maar 's écht krisis zijn, want dan verandert er tenminste eigenlijk echt iets!'

We hopen op het ergste maar men moet het ons maar vergeven want: we hopen op het ergste omdat we ervan overtuigd zijn in onze emotie dat dat 't enige pad is naar het betere. We zijn het geroep om verandering beu want niets is zo konstant als het geroep om 'verandering'. Nieuwe bezems, en al dat soort zaken. We willen niet weer wat gerommel in de marge, weer wat konsuminderen of verantwoordelijkheidsgevoel of sociale weefsels.

We willen dat het over iets anders gaat.

We willen dat het eindelijk eens niet over meer - of minder - van hetzelfde gaat.

Verbod op kwantiteiten, meetbaarheid en doelstellingen - niets zo afstotelijk als wat alternativo's die klakkeloos het oudbakken betoog overnemen, persoonlijke dada's in oude zakken steken en ons verdoemen tot het opgeven van al wat goed was, ten voordele van een primitiviteit die nóg ouder is - & nóg voorbijgestreefder als die van het kapitalisme. De enige manier dat konservatisme winnen kan is vermomd als de progressieve korrektheid die 'begrip' opbrengen kan naar alle zekerheden van voor de laatste echte verandering.

Gellof me vrij: je leest mij - maar je wil me niet in je sociaal weefsel. Dit is het enige wat ik te bieden heb wat jou mogelijks interesseren kan; en waarschijnlijk kan ik jou ook niet luchten. Who cares? Mensen als kuddedieren die dezelfde zekerheden - en dezelfde onzekerheden - moesten doorstaan is iets wat al lang overstegen is. Het is niet omwille van verbondenheid dat we ons beschaafder gedragen. Groepsdenken is het enige dat nog zoveel onbeschaafdheid in stand houdt - dat nog zoveel geluk en nog zoveel gelukkigen onmogelijk maakt.

Wij hebben geen persoonlijke ethos nodig om te doen wat niet in wetten gegoten is (en volgens sommigen om tendentieuze redenen, in het voordeel van deze of gene eigen groep, zou moeten gebeuren). Neen - wetten hebben we nodig, die vermijden dat er een groepsethos kan groeien die, onbeschaamd, de schaamte verwijdert voor het onbeschaafde.

Neem de superlonen en bonussen (elke bonus is een bonus teveel - 'superbonus' is een pleonasme): verplicht openbaar maken, en wel ten persoonlijke titel. Slechts zo kan de groep die het geheel beschermt opgebroken worden: door vanzelfsprekende schaamte over de ongerechtvaardigdheid van verschillen die op toeval berusten. Het zal vlug gaan met de demokratische konsensus van hogere belastingen op dat type verdienste; geen diskussies over individueel ingrijpen of andere funiculiteiten, het is gewoon een kwestie van het gezond verstand in deze te laten spelen. Alle privacy, & alle andere kompleksiteiten, in dit debat worden slechts door de klasse (die erbij te winnen heeft) aangebracht om het gezond verstand geen vrij spel te geven; om het publiek debat bij voorbaat te saboteren.

Maak de verdieners niet schuldig aan wat ze verdienen. Wij zijn allen schuldig aan 't instandhouden van het mysterie van de American Dream. Verandering zal er komen als we afscheid nemen van de 60's zonder te hervallen in de 30's of een vorig fin de siècle.

 

17-07-09

De crisis is in krisis

Als er crisis is moet er iets veranderen. Er is crisis. Er verandert niets. Minder van wat anders, meer van hetzelfde. Zelfs de retoriek van 'verandering' is onveranderlijk. En het probleem is dat alles moet veranderen behalve wij (ik lijk wel een bidsprinkhaan of liefdadiger, wie weet zelfs een zwartkakker maar: even geduld!). & er dus niets te veranderen valt vermits het enige belangrijke, wij, mordicus hetzelfde wil blijven.

De crisis: we hebben gemiddeld genomen teveel privé-schuld gemaakt; daar zijn we met zijn allen danig van verschoten; plots begonnen wij gemiddeld genomen teveel te sparen; dus moeten we publieke schuld opbouwen anders valt het helemaal stil - dit is de lezing van Japanners, Nobelprijswinnaars en born again neo-liberalen zoals onze eigenste De Grauwe. Perfekt! Geen probleem. Vooral doen. Afkicken van risiko is zoals alle afkicken: pijnlijk en best begeleid door eksterne professionele hulp. En dat het vlug moge voorbij gaan, dan kan als terug rustig voort; dit is namelijk maar de theorie van de crisis. Eens uit de crisis zijn we weer neo-liberaal - met wat nieuwe jobs voor ekonomisten in regulatoren, maar gewoon neo-liberaal.

Eens uit de crisis geldt de kontrareformatie. Vrijheid van kapitaal - en tering naar de nering voor de staat; want niet U maar de staat leefde boven zijn stand (kollektieve geheugens zijn vreemde dingen, ze vermogen alleen de onmiddellijk voorgaande te onthouden). Dus dan zijn we weer in de jaren 70. En dats is goed: voor wie rijk is, of voor wie zijn leven wil gebruiken om zich eerst, en vooral, dood te werken. Dat is wat we kunnen voorspellen: onze nieuwe konsensus zal door deze crisis niet doorbroken worden. De crisis is in krisis. Niemand die macht heeft, heeft baat bij het breken van konsensus.

Hetzelfde verhaal dan maar, vanuit een minder gemiddeld standpunt. Als je pakweg een miljoen een paar jaar voor de crisis dan had je wellicht 10 miljoen toen de crisis uitbrak. Met wat ongeluk zal je daar na de crisis een 5 miljoen van overhouden. Dat zal 5 miljoen zijn waar velen naar snakken, als de greep van de crisis lost, en die je dus duur kan verkopen. Neem aan dat je geen ongelooflijke oen bent - en dat je je uiteraard zonder problemen doodwerkt zoals iedereen van iedereen verwacht -; dan ga je op een paar jaar tijd zeker 20 miljoen hebben. Misschien koop je dan wel eens een vliegtuig (zeiljachten zijn zó passé tegen dan). Je omgeving zal dat ook willen - en hun kinderen zullen weten dat doodwerken het risiko is dat je moet nemen als je de bescheiden luxe van een vliegtuig wil smaken.

Nog eens hetzelfde verhaal, terug vanuit een gemiddeld standpunt dat geen geld in de pocket had voor de crisis. Jammer maar helaas, zij kunnen niet sparen; & als de crisis voorbij is dan zal er slechts interesse zijn in hun kapaciteit om zich zo dood als een pier te werken (want aan dood hout hebben we niets, of wel?). Tot een vliegtuig gaan ze gemiddeld genomen niet komen maar dat is allemaal zo erg niet; als ze er om welke reden dan ook niet meer in slagen zich dood te werken dan is het miserie troef want de staat moest besparen, ontvetten, enzovoort (& trouwens - hangmatten zijn verslavend & geven het slechte voorbeeld - wie gaat zich nog dood willen werken als ze zien dat je gelukkig door het leven kan zonder vliegtuigen en zo?).

Drie keer hetzelfde verhaal maar misschien is dit nog wel het simpelst. Nu zijn we er met z'n allen over eens dat we solidair moeten zijn met de rijken. Geen revoluties & geen oproer, zachte landing voor mensen met 10 miljoen of zo. Misschien zwembad opgeven maar liefst niet meer.

Fair enough, maar zij die denken dat de rijken solidair gaan zijn met de rest eens 't voorbij is: steek de hand de lucht in. Hmmm, yep, alleen een paar verdwaalde Opus Dei monniken. As much was to be figured.

Dat is de krisis van de crisis: er verandert niets & dus gaan we een decennium of zo maar wat voorthobbelen. Te rijk voor revolutie en te moe om tevreden te zijn.

De oplossing is nochthans simpel (maar probeer eens een publieke figuur te vinden die het hiermee publiekelijk eens zou willen zijn; en neen: communisten & fascisten tellen niet mee). Na de crisis moeten de rijken solidair zijn met de rest van ons. Het is niet nodig dat ze ons graag zien, noch zelfs dat ze ons het allerbeste wensen, en ze moeten het al helemaal niet doen omdat ze er betere mensen van worden. Ruim volstaat het dat ze het doen omdat het voor iedereen, en dus ook voor hen, best is (yep, dat is dus Rawls).

Dat betekent dat de belastingen niet verminderd moeten worden - want belastingen moeten altijd eksakt zo hoog zijn als demokratische verwachting op dienstverlening - maar ze moeten verschoven worden naar kapitaal. Bijvoorbeeld alle vermogen dat per hoofd boven de 75.000 Euro en een eigen huis uitkomt. Kapitaalsvlucht zal niet meer onze zorg zijn; zover zijn ze al in de huidige konsensus dat bankgeheim echt voor niets en niemand goed is.

Ah ja, en écht solidair. Dus een vliegtuig mag zeker, als het iemand belieft. Of een hoer, een 4*4 zelfs als dat voor één of andere vreemde reden demokratisch mag - maar geen medische zorgen buiten de algemene ziekteverzekering. Niets, nada en zilch. Ofwel de belastingen omhoog en meer zorg voor iedereen. Ofwel belastingen omlaag en minder zorg voor iedereen.

Dat laatste lijkt ekstreem maar geloof me vrij: ooit is de krisis van de crisis voorbij. Dan zullen mensen zich niet meer verplicht voelen om moe te zijn vooraleer ze zich tevreden mogen voelen. Met dat vleugje Zen - en niets meer dan een vleugje - zal men voor Dignitas niet meer naar Zwitserland moeten gaan.

 

24-06-09

Bah!: Ban akelige hoofddoeken

(Ach, de titel zal wel te sterk zijn voor gevoelige oren. Toch wordt 'hoofddoeken' erin voorafgegaan door 'akelig'. Het gebruik van een adjektief dient om een deel van de hoofdverzameling aan te duiden.)

Het vreemde aan hoofddoeken is dat degenen die tegen elk verbod erop zijn veelal leuke mensen zijn. Doorgaans veel leuker dan zij die voor "selektief" verbieden van de hoofddoek zijn. Altijd oneindig veel leuker dan die verzameling minkukels die de unie is van zij die voor een absoluut verbod op hoofddoeken zijn, en zij die voor het absoluut gebod op het dragen van hoofddoeken zijn. Het doet me werkelijk pijn aan het hart (eerlijk waar!) om die vele leuke mensen tegen de borst te stoten. Alsof de verzamelde krachten van extreem-rechts en betweterig links nog niet voldoende zijn als levende nachtmerrie; als bewijs dat dit een intriest wereld is vol hypokrieten.

Dat gezegd zijnde: "I hate a man in uniform.", dus ook: "I hate women in uniform". Of beter: ik haat niet de mannen en de vrouwen die in dat uniform zitten maar wat dat uniform met ze doet. Het woord 'uniform' is opvallend akkuraat; het wil uniform maken; het zet de kracht van een door een groep individuën gedeeld simbool voor op de kracht van die individüën. Dit dient 2 doelen: de groep onsplitsbaar maken & de mensen buiten die groep beïndrukken. Niet altijd slechts: groene kleding in Iran, zakdoeken die achteloos uit de achterzak bengelen van mannen in stadsparken ..., maar dat zijn de uitzonderingen. De regel is die van insluiting en uitsluiting: eens in de groep voor altijd in de groep - niet in de groep dan buiten de groep.

Dit is mijn stelling: de hoofddoek is een uniform. Een uniform dat door enkelen die het dragen gezien wordt als het groene Iraans lint van verzet tegen bruinhemden & andere verregaand ontspoorde liberalen. Maar toch vooral een uniform om 'n groep te sluiten, een verbond te smeden. Een slecht uniform. Een akelig uniform. Eén van de akeligste uniformen mogelijk: tegelijkertijd religieus, en diskriminerend op basis van geslacht. Hoe nobel en terecht ook de wil tot verzet tegen de provokateurs - als je op school gepest wordt door de geüniformeerde fashion police is vooruitgang iets anders dan het opzetten van de geüniformeerd pestende nerd police (en dit is een, bewust, veels te milde vergelijking).

Moet je het alleen daarom ergens verbieden? Uiteraard niet.

Moet je het daarom altijd en overal toelaten? Uiteraard niet.

Daar gaat het mis. Daar begint het bitsige binair bikkelen - het absolute standpunt, en de trage moord op elke nuance. Want uiteraard zal dit Middeleeuws gebruik ooit uitsterven (of, beter, uitdoven tot een modeverschijnsel, want het kan best wel sexy zijnl) en uiteraard zal, op het moment dat er geen sprake meer is van gebod, nooit nog de nood gevoeld worden tot een verbod. Maar dat is later. En dit is nu.  Dit "nu" is onmiskenbaar een nu waar vrouwelijke moslims, die niet zo welbespraakt zijn als de voorvechters voor het absolute recht op een bepaalde uniforme klederdracht, de minst benijdenswaardige bevolkingsgroep zijn op deze aarde.

In die kontekst zegt een schooldirectrice dat zij aanwijzingen heeft dat er bij haar in de school meisjes zijn die door sociale druk de hoofddoek aantrekken. & dan vraag ik je: 'wie heeft op school nooit sociale druk gevoeld om puntschoenen te dragen?', en 'welke bewijzen kon je geven voor die sociale druk?' Als je deze vragen weglacht, lach dan ook de klachten weg van anorekse meisjes, terloops gezegd. Wie zijn wij - wie ben jij eventueel - om die directrice niet serieus te nemen, om algemeenheden te debiteren - en principes en andere heiligheid - die naast de kwestie zijn van een directrice en haar leerlingen die, konkreet, hun principieel recht opeisen om niet op te vallen, om niet een overduidelijke keuze te maken geen hoofddoek te dragen.

Sorry, maar dat is niet leuk. Niemand die ooit eens een buitenbeentje geweest is op school kan hier ongevoelig aan zijn - niemand mag zo ongevoelig zijn om namen te vragen, en bewijzen. Dit is echt niet leuk: directrice zijn (of burgemeester) & moeten horen dat je argumenten zwak zijn, en dan in absolute termen veroordeeld worden - terwijl niemand op je argumenten ingaat.

Zijn kinderen op de middelbare school niet vatbaar voor specifieke regels die hen in staat moeten stellen om eerst, ongedwongen, een mening te vormen vooraleer zo'n keuzes gemaakt moeten worden?

Hebben mensen die de openbare dienst benaderen geen recht hun vraag te stellen zonder herinnerd te worden aan de opvattingen van deze of gene godsdienst?

Zelfs als het antwoord op de twee vragen "ja" is dan betekent dit niet dat er verbod moet komen. Het betekent enkel dat er ruimte is voor genuanceerde afweging. Het soort afweging dat gemeenteraden en schooldirekties kunnen geacht worden in alle ernstigheid te nemen zonder dat er over hen moord en brand geschreeuwd wordt. & dus hoofddoeken te bannen wanneer ze akelig worden (en, open de ogen op straat - hoofddoeken worden akeliger; de erotiek van 2008 is harde porno aan 't worden).

Want één ding is zeker: er is geen absoluut recht op deze of gene simbolen - zoals er geen absoluut recht is op al die vuilspuiterij van 'nieuw-rechts'.

Niets is absoluut in een rechtsstaat, behalve de rechtsstaat .... en dat is een perfekt linkse visie.

(En neen; die meisjes riskeren de hel niet. Het enige risiko is dat ze niet meer naar school mogen gaan; en dat is een deel van de afweging. Maar dat argument is ver, heel ver verwijderd van de kernbommen die vóór die hoofddoek in stelling gebracht worden.)

Update: Blijkbaar is er toch kwestie van dwang. Dwang van ouders en ook dwang van macho-jongens (niet van meisjes uiteraard want die dwingen nooit natuurlijk - zij zijn ten hoogste héél erg overtuigd van hun volstrekt onschuldige religie). Maar, zo luidt het verdikt, dat moeten we aan de bron oplossen en niet door de vrijheid van de erg religieus overtuigden te schenden. Sorry, even scherp nu: de vrijheid van sommigen is blijkbaar toch vrijer dan die van anderen, voornamelijk wanneer het gaat om - als kind - wat vrijheid af te staan aan de godsdienst.

En wat is er nu lovenswaardig aan om een sterke overtuiging te hebben dat je moet doen wat anderen voorschrijven?

14-06-09

Omdat het móet: Catch 55

Iets volstrekt onsamenhangends. Bij gebrek aan irritatie en eigenlijk bij gebrek aan gelijk welke excitatie, dan ook. Los opgebouwd uit eenzaamheid. Niet eenzaamheid van lijf en leden, noch eenzaamheid in emotioneel alleen-zijn. Maar uit afgesneden, volstrekt gekokonneerd, denken. U ook misschien! Gelukkig, best OK en soms zelfs een streep geweldigheid. Allemaal fijn. Tot het denken want ... 'wie denkt mee?', en zelfs luisteren teveel gevraagd (zelfs als nooit gevraagd - spreken is al ruimschoots voldoende voor verontwaardiging - want wie luisterde naar degene die luisteren zou: inderdaad, niemand). Een oefening in Catch 22; want ook ik luister niet. Nooit bijna, waarom zou ik? Wie heeft iets te zeggen? Hier en daar iemand, ongetwijfeld - maar hoe haal je ze eruit? Hoe vermijd je de papegaaien en de luistervinken? Niet. Tijd is beperkt, het uitbraken van herkauwde ideeën vooralsnog oneindig.

Ongemakkelijk? (En niet alleen bij gebrek aan hoofdwerkwoorden?) Voor mij wel, ja, ten zeerste ongemakkelijk. Zij die gehoord worden hebben doorgaans niets, of toch niet veel, te zeggen. Alleen nietszeggenden hebben de tijd om zich te verzekeren - ik weet het, te kategorisch, passons, we zijn geen academici hier -, hebben dus tijd om zich te verzekeren van horenden. Horenden die aanhorigen worden want ook zij niets te zeggen. Alleen grommen, kwa instemming. En tateren bij bier of wijn, nooit in bed: "Goed gezegd! Dat heeft hij goed gezegd." En soms: "Dat heeft zij weer 'ns goed gezegd." (maar met nadruk op de 'zij' dan; qua 'goed zeggen' is 't vrouwelijk voornaamwoord nog van bijzondere nieuwswaarde, maar ik glijd weer af). Catch 33: het merendeel van wat gehoord wordt is nietszeggend & zij die het horen hebben er niet de minste mening over behalve dat diegene die het zegt het goed kan zeggen (en dus, tant pis voor de opiniemakers: de opinies die ze zelf niet maakten maken ook geen opinies bij anderen).

Onverstaanbaar? Ik vermoed van wel. Weten zal ik het niet bij gebrek aan nalezen van eigen werk. Arrogant ook, onbescheiden - lui wellicht. Te lui om te overtuigen & ik ook te lui om te zoeken naar zij die overtuigd willen worden. En dan maar klagen over de zeikerds die niet helpen willen, niet luisteren willen, die zelf willen willen om iemand anders' wil te willen. Iemand anders en niet ik. Toch: voort! Voort! Omdat 't moet. Geen melancholie, geen spleen (neen, dát rijmt niet). Het is zoals ik boet en dat is alles: mijn uitzweten van nog-niet-weten. Het moet eruit. Niet noodzakelijk er ergens n. Tuurlijk wil ik gehoord worden. Mijn Catch 44: vanitas, vanitatum, .. willen & niet kunnen want (en nu afgeleid: Ska-Jazz - wikkedup, wikkedup, wikkedup): bij kunnen houdt mijn willen op. Echt. Dat kan. Alleen geven, niets is het nemen waard en zeker niets dat nog leeft en strijdt voor aandacht. Wel - dat strijdt voor aandacht & tegelijkertijd (wikkedam, wikkedam, wikkedam; all been done before) originaliteit beaanspraakt (claimt dus, maar lelijker). Niets mis met aandachtszoeken. Niets, en nog vele andere dimensies waar niets mis mee is.

Beter nu. Zou ik publiceren? De weinigen afschrikken. Een risiko nemen: te velen te verleiden. Catch 55: damned if you do, damned if you don't & far less than either if neither way you're damned. Slechts zelfsuggestie. Eenzaamheid in denken blaast je eigen denken op buiten proportie tot emotie. Suicidal Tendencies, maar dan slechts in het gehoor. How will I laugh tomorrow if I can't even smile today. Grappig. Trip of the brain (dakkedakkedakke-doemdoemdoem nu). Met de voeten op de grond, en nog geen moderne oplossing om niet-rijkgeborenen de rijkdom van tijd te geven in dewelke rijkgeborenen van langvergeten eeuwen de wereld veranderden, ten goede uiteraard, want alleen veranderingen ten goede zijn een lang leven beschoren. Dat, daar, een goed idee. Neem het mee.

Voor de volhouders, slechts Catch 22 blijft over in hedendaagse kommunikatie. 

Zeg: 'Alles gaat goed!', want anders gaat het almaar slechter. Zeg: 'Vijf voor twaalf!' want anders zal 't rap gedaan zijn. Met die 2 gezegdes regeert het patronaat al een tijdje onze staat. En U een personage van Heller, nog niet eens een K., sympathiek misschien maar onnozel; als U zich laat bevoogden als lammetjes die zogen.

Maar daarover later meer. Misschien. Als jullie braaf zijn. En ik stout kan blijven.

 

30-05-09

De onwil van het volk

Politici (& wat dies meer zij, 'de krachten die zijn') vertellen ons al lang wat we best doen. Raar, want wij weten maar al te goed wat we willen doen: zo weinig mogelijk. Het is de demokratie op haar kop. Zij vertellen ons wat we zouden moeten willen in plaats van naar ons te luisteren om te weten te komen wat we eigenlijk willen. Niks, de wil van het wolk; enter, de onwil van het volk (& de moed om impopulair te zijn).

Het probleem is nochtans simpel: hoe, met 't minimum aan gedwongen inspanning, geraken we aan een maximum van ongedwongen luxe? Helaas. De enige oplossing die we te horen krijgen is .... ta-da-da-da-ha ... lánger werken. 'Want werken is een recht.', en als we daar niet week van worden in onze hartjes: 'Werken is een plicht' - en als onze knieën daar niet van beginnen knikken: 'De profiteurs eruit!'

Dus zitten we met 100% van de politici die de overgrote meerderheid van de kiezers trachten te overtuigen van hun probleem. Om vervolgens verontwaardigd te zijn 'dat wij het blijkbaar niet snappen'. Hoe moeten zij alles plusminus bij hetzelfde houden, en tegelijkertijd hun eigen dada's verwezenlijken? Hoe kunnen zij alles blauw-blauw laten als wij de vrijheid willen om écht anders te gaan leven? Om voor ons te leven - en niet voor andermans idealen of kinderen die we opzadelen met schuldgevoelens over de zurigheid die zij, kind zijnde, ook al niet wilden en, eens opgegroeid, als de norm van onze waarden beschouwen.

De onwil van het volk is zo de zin van de demokratie geworden. In naam regeert nu het volk. In feite wordt het volk geregisseerd. Onwillige figuranten gediskrimineerd - geen plaats in de besluitvorming zonder kapitulatie voor de dwang van hard werken en veelvuldige aanwezigheid, liefst in grote groepen, altijd konformerend aan wat er door de sterkste ellebogenwerkers opgedrongen wordt.

We tuinen er minder en minder in. Dat leidt tot meer en meer frustratie. Want er is geen keuze behalve schijnkeuze. Tientallen partijen, honderden meningen, en toch op dat ene punt allemaal roerend eens: we moeten en zullen ons roeren als we een kans willen hebben op goed boeren. Dát zijn immers onze waarden en normen: dat we moeten wroeten als wormen op straffe anders te ontaarden. Eindelijk verlost van de hemel, veroordeeld tot eeuwige laagbijdegrondsheid.

Waarom is er niemand dit dit zegt? Omdat bedrijven groot zijn, partijen klein, en de academici uitverkocht aan beiden. Onafhankelijkheid is onbestaande, & iedereen in het publieke debat onlosmakelijk verbonden. & die hele zwik volslagen losgekomen van onze realiteit waar opgefoktheid al lang voorbijgestreefd is. Hoe kleiner partijen (en hoe kleiner de landen) hoe minder ruimte voor afwijking.

De politieke splinterbom vermoordt alle onafhankelijke kreatieve denken. Wie eruit springt, vliegt eruit en vliegt er dan weer in, met steun van andere gedegouteerden, andere verliezers met een overschot aan geldingsdrang. Om, uiteraard, hetzelfde te zeggen want iets anders gezegd levert de banvloek op van 'de machten die zijn', en dus: van extreem-rechts tot extreem-links, een bende tegen mekaar schreeuwende roepers die niet de tijd kunnen nemen om na te denken over nieuwe konsepten, en dus almaar meer variaties kreëren van oude konsepten, die uitgeleefd en afgeleefd zijn. De verveling voorbij. De beslissingen altijd 'elders' genomen.

Elders. Niemands verantwoordelijkheid. Hun best doen door noest te arbeiden. Alsof wij een boodschap hebben aan hun best doen. Wij verdienen het beste - en dus dat ze het gewoon goed doen. Is 'hun best' niet goed genoeg, dan is hun noeste arbeid een belediging bovenop onze gekwetsheid. Weg dan. Maak plaats, voor zij die goed genoeg zijn, zelfs al volstaat één lumineus idee per jaar en zitten ze de rest van de tijd rond te neuken op een strand met wasbord-gespierde jonge mannen of grijzend mansvolk dat enige papperigheid kombineert met een beter gesprek, & een grotere doeltreffendheid richting vrouwelijk orgasme.

Neen, dit is geen tirade. Slechts een observatie over hoe het beter zal zijn als wat er nu op de eerste lijn staat afgestraft wordt en geniet van een rijkelijk pensioen, of de rente op een rijkelijke ontslagvergoeding. Weg moeten ze. Van zo gauw ze ons met rust laten, is al hun luxe welverdiend. Want, dankzij hun afwezigheid hebben wij een kans op rust en redelijk nadenken en oplossingen die niet op het doodgelopen pad tussen kommunisme en kapitalisme liggen.

 

13-05-09

Deeltjespsychologika

Nog eentje in het negatieve. Dan terug optimistischer. Voor ik begin te klinken zoals dat addergebroed dat niets beters te doen heeft dan af te geven op alles & nog wat (u kan ze zien samentroepen op hln.be als je zelf eens wil zien wat de politiek "aan de toog" zegt te horen). Maar maak U geen zorgen: ik ben nog lang niet lid van de Sint-Egidius-gemeenschap. Ik hoop de zwakzinnigheid nog even uit te stellen.

De titel had ook kunnen zijn: "We rijden allemaal in een Suzuki Swift." Ik betwijfel 't echter of velen ten lande de schande van de Suzuki Swift, in de mislukte aanslag op koningin Beatrix, (nog) kennen. Een andere mogelijkheid was: "Mijn kind is perfekt, alleen spijtig dat ze uitgesloten wordt." Of nog: "Wetenschappelijke doorbraak: ook sporthelden zijn menselijk!" Want er wordt nogal wat drukte gemaakt, & het schema van al die drukdoenerij is tijdloos: wat slecht is wordt afgesplitst & uitgejouwd, het is des duivels (of erger nog: des 'andere' mensen).

Het probleem is filosofisch (ja-ha, filosofisch!). Er is sprake van overshoot in richting van de deeltjesfysika. Alles is netjes wetenschappelijk opgedeeld in het positieve en het negatieve. Het negatieve wordt afgezworen. & Als het resultaat niet puur genoeg is dan splitsen we het positieve wat verder - zo kunnen we het zuiveren van neutrale en inerte delen die ons beletten het ideale tot onze werkelijkheid te maken. En hup, daar staan we dan in onze pure al die smeerlapperij te bekijken. We herkennen het niet meer in onze zuiverheid. Kunnen het dus des te beter veroordelen als vreemd - het vreemde veroordelen is essentieel voor het pure (het meest zure komt van hen die zich het meest puur vinden - zoek hen bijvoorbeeld 'in de natuur').

Het sukses van de wetenschap heeft ons verslaafd aan de dunne witte lijnen die het goede scheiden van het onaanvaardbare. Liefst onversneden snuiven we aan wat er zou moeten gebeuren. We kunnen niet weerstaan aan de klare taal die onze lijntjes legt. Indien we het ongeluk hebben zo een lijntje door onze omgeving te zien lopen dan: geen nood! Niets waar een pil - of wat ekstra kordaatheid bij het uitsluiten van de slechte invloed - niet tegen kan helpen (men spoede zich naar ww. hln.be om de zwartste kakjes kwijt te kunnen).

Wij verslaafd? Neen, nooit! De anderen hebben gewoon ons rechte pad weer 'ns niet gevonden. Zíj zijn het die verslaafd zijn aan het politiek-korrekte mistspuien dat elk huisje zijn kruisje heeft - alleen óns huisje heeft namelijk een kruisje ;-(

Dát is de essentie van het konservatisme: de schuld afsplitsen, buiten je leggen, en dan genadeloos afslachten. Het wordt alsmaar moeilijker om konservatief te zijn, en ook in de filosofie wint het holisme het terug van het atomisme van de erfzonde. En dus schreeuwen we even wat harder. Het is de gil voor de verlossing. Niet lang meer, niet lang tot we bevallen van de mooie gedachte dat alles wat slecht is ook in ons is en altijd in ons zal zijn; niet omdat we allemaal slechts zijn maar omdat iedereen er beter op kan blijven worden door voortdurende hervormingen. Zonder alfa, & zonder omega. Zonder drukdoenerij en met de nodige vuilspuiterij. Met de wil te verbeteren en zonder de stress van het beste te moeten zijn.

Komaan, hup, begin ermee! Geen splinters, geen balken, geen stenen, niet werpen, niet verbeteren maar beter worden. Op 't gemak, er zijn nog duizenden generaties - nog miljarden nakomers die het beter zullen hebben dan wij. Niet jaloers worden; er waren duizenden generaties en miljarden voorvaderen die het veel slechter hadden. Stel U voor: het overgrote deel ervan geloofden in de fabeltjes van God, en stierven in vrees voor de wraak van wat niet bestaat.

 

07-05-09

Centraal-geleid plan-kapitalisme

Terecht zijn we blij grotendeels verlost te zijn van het kommunistische waanidee van centrale planning. Als de enkelen beslissen over het lot van de velen dan winnen de belangen van de enkelingen altijd op die van de velen. Zelfs als de enkelen het erg goed menen; het probleem is namelijk dat al dat goedbedoeld optimalizeren slecht is, en noodzakelijkerwijze slecht is. Voeg aan de overtuiging dat je het goed bedoelt de overtuiging toe dat het noodzakelijk is precies zó te optimalizeren als je het zelf uitgedokterd hebt en - voilà - het doel heiligt de middelen.

Dat is een erg liberaal idee. Dat is het idee van die denkers die het neo-liberalisme uitdachten. De ironie wil dat na 30 jaar of zo van 'neo-liberaal' beleid we terug bij af zijn. Nog nooit is de macht zo gekonsentreerd geweest, & nog nooit is optimalizatie en planning zo belangrijk geweest; we herkennen het alleen niet als eenzelfde fout omdat de enkelingen niet meer in een PolitBuro zitten maar ten hoogste af en toe, in Davos of zo, in beeld komen in al hun rijkdom (en zelfverklaarde wijsheid).

Eigenlijk is de ironie vergelijkbaar met de ironie van het communisme dat onder het mom van bevrijding van de arbeidersklasse van allen geketende paupers maakt.

Want wat is er gebeurd? Er mocht geen regulering meer zijn en dus koncentreerde 't kapitaal zich: konsolidatie. Het volk moest aandeelhouder worden, en dus was bezit zo verspreid dat je er geen zeg meer over had: technokratie. Technokraten moeten wel optimalizeren volgens een plan & dus heiligt hun doel hun middelen: de nieuwe goden dalen neer op aarde. De machine moet blijven draaien - en dus komt er weer de hofhouding van weleer: de 19de eeuwse administratie.

Oef, dat is ingewikkelder dan ik dacht. Een voorbeeld - multinationals met, pakweg, een bruto produkt vegelijkbaar een vroger Oostblokland. Planners zijn er nodig - en kontroleurs - en propaganda om de juiste weg te behouden - en normen & waarden om de 'burgers' te screenen op hun korrekte burgerlijkheid. Maar zo'n multinational is kwetsbaar alleen en dus is er een soort Warschaupakt nodig om de instabiliteit te bewaren (om kompetitie van kleineren uit te sluiten, om de aanvallen vanuit landen op de soevereiniteit van de megalomanie af te slaan). Dat pakt zijn de think-tanks, de regulering van het gedachtengoed van deregulering, een konstante dreiging van aanvoer van mensen die 'wel nog bereid zijn zich te schikken'.

De dreiging op de vrijheid van het individu (& zelfs op de vrijheid van de markt van échte goederen en diensten voor die individuën) wordt niet meer herkend. Want ze is niet meer te fotograferen zoals Brezjnev destijds. Ze is niet langer geografisch, & ze is niet van deze kultuur tegen een andere. De macht wordt slechts via de staten uitgeoefend en de schuld ligt dan ook altijd bij de staten. De macht van die 'nieuwe konsensus' is amorf en de wijzen zijn altijd ondernemers, academici, journalisten, & nooit politici want de politici zijn slechts de gewapende arm van die amorfe macht - zij zijn het die de wetten stemmen die ons langer doen werken (de wetten die ze wel moeten stemmen op straffe van het straffen van hun burgers door de NAVO van het kartel van technokraten).

Dit is beter dan het kommunisme want: dit kan geschreven worden zonder risiko op represailles; de amorfe macht heeft nog altijd sterke armen maar de fijne motoriek van de Stasi of andere gedachtenpolitie is opgegeven voor de anonimiteit ervan. En toch is het niet goed genoeg.

Wat er moet veranderen is niet het debat in de marge over meer of minder staat, & over meer of minder sociale zekerheid. Als je alle ontwikkelde landen bekijkt dan is de variatie op een schaal van 100 tussen bijv Zweden en de VS iets van 41 tegen 53 (en het is een kwestie van fine-tuning en toevallige omstandigheden of je dichter bij de 55 moet zitten of niet).

Wat er moet veranderen is een nieuwe verdeling van de macht. Er moet 'n scheiding komen tussen macht gebaseerd op vermogen en macht gebaseerd op demokratie - eerst en vooral moet er een absolute limiet zijn op vermogen (geen bedrijven die er een grotere omzet op nahouden dan Luxemburg) & tweedens moeten er zeer kleine organizaties zijn met volstrekte en volstrekt gelegitimeerde soevereiniteit (die, door simpele wetgeving, die limieten kunnen aanpassen aan de omstandigheden. En ten derde: qua personen moet er een strikte scheiding zijn tussen de 2 - en gevangenis voor al diegenen die die scheiding ook maar enigszins compromitteren (dat laatste, helaas voor hen, diskwalificeert eenieder die nu politiek aktief zijn).

(de details zijn wellicht vatbaar voor verbetering, LOL)

25-04-09

De 'stoer'-vloer

Vrouwen, mannen; ze zijn verschillend. Dat is iets waar ik nooit te moe voor ben om het proefondervinderlijk na te gaan. Toch zijn de verschillen verwarrend - in geklede dagdagelijkse omgang is het doorgaans minder makkelijk om er die vingers op - of in, of rond, ... - te leggen.

Vrouwen zouden zachter zijn. Maar voor elke vrouwelijke bitch een mannelijke softie. Mannen zouden analytischer zijn. Maar tegen elke mannelijke holist een vrouwelijke holbewoonster. De enen zouden direkt zijn en de anderen indirekt maar de mentale konstipatie van de welopgevoeden is puur en alleen gevolg van opvoeding. Neen, je kan nog 100-den testen doen op niet-voortplantings-gerelateerde karakteristieken; altijd zal je in je studie 'man' voor 'vrouw' kunnen verwisselen, en vice versa, & alles blijft aannemelijk. En ijdelheid, tja: omnia vanitas est.

We zijn al te makkelijk misleid door onze taal. Er zijn twee woorden (man en vrouw), en dus moeten er twee volledig gescheiden betekenissen zijn. Niets is verder van de waarheid - alsof iemand bij zijn/haar zinnen nog de euvele moed zou hebben om te beweren dat er niet-lichamelijke verschillen zouden zijn tussen blanken & zwarten. & toch is dat nog gemeengoed als de 'blanken' mannen zijn & de 'zwarten' vrouwen; 't is hier dat seksisme begint en al de rest is slechts simptoom, niet ziekte. Het is een ziekte die vergeet dat het woord pas ontstond lang nadat het vlees ontstond, en die van woord vlees wil maken. Eens het aankomt op woorden zijn we allemaal gelijk - & dat geldt zelfs voor diegenen die niet zo goed uit hun woorden komen.

Maar om seksisme is het me hier niet te doen. Het is me te doen om wat NIET door seksisme verklaard kan worden. Het is me te doen om 'het glazen plafond'. Als ik - en daar twijfel ik niet aan - gelijk heb dan kan seksisme niet de reden zijn voor het glazen plafond. Er zijn immers geen sistematische verschillen tussen man en vrouw, & gelukkig voor ons, geen eksplisiete mogelijkheid tot diskriminatie op afwezigheid van penis (de afwezigheid van ballen was nooit een probleem, zie verder). En toch - toch is het een feit dat vrouwen gemiddeld minder te zeggen hebben ... hoekanda?

De enige verklaring is dat de diskrimatie niet gericht is tegen vrouwen alsdusdanig - en dat zou ook verklaren waarom sommigen dus wél doorstromen - maar tegen een nóg grotere groep. Indien zo dan is een tijdelijke oververtegenwoordiging van vrouw (en homo, en zwarte) in de groep der gediskrimeerden makkelijk verklaarbaar door allerlei overgangsfenomenen die hun oorsprong hebben in echt seksisme en in echt racisme, en in echte homofobie - & in de inertie die gepaard gaat met ons-kent-ons zo typische voor strukturen die macht aan machthebbers koppelen.

Lang heb ik getwijfeld, en ik twijfel nog (mijn twijfelen is niet toevallig gekombineerd met mijn afwezigheid op kieslijsten en direktievergaderingen); het is niet simpel om er de vinger op te leggen, zonder te vervallen in de kromspraak in het begin van dit stuk. De verleiding is groot om te spreken over 'Het Testosteron-plafon(d)' (zo ging dan ook de eerste titel van dit stuk) want dat is een lichamelijk verschil tussen man en vrouw dat ook een verschil is tussen mannen en tussen vrouwen - en dus toelaat een grens te trekken tussen 2 groepen (de diskriminerende & de gediskrimineerde) die allebei (mits negeren van transitie en inertie) gemengd zijn (maar waar de kans om tot de diskriminerende te behoren groter is als je man bent).

Maar (sorry voor diegenen die een simpele, korte en badinerende, genadeslag aan het verwachten waren) ... dat kan niet kloppen! Want zij die toetreden tot de macht zijn meestal volledig ontdaan van welke ballen dan ook - eunuchen kwispelend met de staart die men in hun reet stopt tot nut van de toevallige klasse (partij of groep, of overtuiging) waartoe ze behoren. Elk individualisme is hen vreemd - behalve dan het egoïsme om bij de uitverkorenen te behoren, liefst ten koste van anderen. & zo vinden we de echte testosteronbommen bij de gediskrimineerden - terug naar af.

Dus rest ons niets anders dan het aanvaarden van de 'Patrick Janssens-hypothese', maar dan aangepast om niet in de man/vrouw-val te trappen. Dus zoiets misschien - "iedereen zonder het dwangidee om haar/zijn hele leven op te offeren aan dingen als 'networking' (i.e. zuipen en vergaderen en achterklap) wordt voor eeuwig & altijd uitgesloten van welke vorm van macht dan ook". Bij gebrek aan een beter woord, is dit misschien nog best benoemd als 'De Stoervloer'; iedereen die niet de moeite wil nemen om stoer te doen ten voordele van het groepsgevoel blijft onder de vloer, in de kelder.

Dat kan kloppen! Het onderscheid tussen diskrimineren & gediskrimineerd worden is niet meer gebaseerd op een lichamelijk kenmerk. Het is enkel gebaseerd op woord, en hoe je met woorden omgaat - je persoonlijkheid dus. En, eigenlijk, als je 't leest, en zoveel was duidelijk toen ik het eens in gesprek onder woorden wilde brengen, is het bijna een vanzelfsprekendheid van onze kultuur: zonder zelfopoffering is er niet de minste kans om iets te bereiken. Luiheid, vrijheid, onafhankelijkheid leiden - als van nature - tot voorafgaandelijke diskwalifikatie. Wie kan de nieuwe konsensus die gevormd wordt door de hedendaagse woordkultuur weerstaan: wie er voor gaat, 'zich smijt', 'zich volledig geeft' komt in aanmerking & de rest: moet niet klagen. De hele vloot wordt noodzakelijkerwijze geleid door het 'ego-trip'-schip.

(Vrouwen en mannen) gediskrimineerd door (mannen en vrouwen): het is niet sexy, het is niet simpel, nauwelijks om te vormen in een one-liner voor de toespraak voor de gelijkgestemden. Uiteindelijk blijven we zitten met het écht glazen plafond; niets zichtbaars om zich op te oriënteren maar toch ondoordringbaar voor diegenen die er noch moed noch goesting voor hebben zich te konformeren aan 'n woordkultuur van stoerdoenerij. Het merendeel van mannen en het merendeel van vrouwen (wie weet bijna alle homo's) gevangen in een wereld waar een mentaliteit regeert die niet hun mentaliteit is; & waar het vanzelfsprekend lijkt dat die mentaliteit wel moet regeren.

Zo zullen vrouwen en zwarten zich ooit overal gevoeld hebben (en zich nog dikwijls & op vele plaatsen voelen) maar dan op basis van toevallige lichamelijke verschillen - en ja, die diskriminatie op basis van penisbezit, is nóg erger - nog véél erger. Maar, dat maakt mijn niet-lichamelijk glazen plafond allerminst triviaal. Want talent en de goede oplossingen zijn niet lineair met de tijd die mensen bereid zijn erin te steken en dus lopen we de betere oplossingen mis (we vertragen op z'n minst evolutie naar de betere oplossingen): voor iedereen!

Ik heb geen oplossing - misschien moeten we ceremoniële macht kreëren? Zodat er plaats is voor de behaagzieke ego-trippers die in de belangstelling willen staan door dag & nacht bezig te zijn met allesbehalve iets met hun macht te doen. Zodat wij en op ons gemak, rustig op de achtergrond kunnen doen wat gedaan dient te worden & te laten wat gelaten dient te worden.

Geen slechte oplossing ... niets sluit uit dat een ceremoniële machthebber ook echt, wanneer hij niet met populariteit bezig is, iets nuttigs kan doen ;-)

 

08-04-09

De echte volksmens haat veel volk

Zet veel volk bij mekaar en er komt altijd stompzinnigheid van en dikwijls narigheid erbovenop. Het verschil tussen stompzinnig, wat al wel eens leuk kan zijn, en eng - het verschil tussen een feestje & een lynchpartij - is klein: één enkele volksmenner volstaat. Dat gaat zo:

- de volksmenner doet zich voor als archetypische 'volksmens'
- na wat jovialiteit debiteert hij 'de mening van het volk'
- elk verzet wordt gesmoord onder het mom van samenhorigheid
- elk goedkeuren wordt onthaald op een tournée générale
- na een minuut of 5 zijn de kritische geesten geïntimideerd
- na een minuut of 10 zijn zij die niet afdropen het ook roerend eens

Uiteindelijk, na zowat een kwartiertje of zo, zijn die honderd of duizend mensen hun individualiteit kwijt aan een nieuwe honderd- of duizendkoppige draak: de groep. En de groep heeft maar één stem en die stem spreekt maar één mening en alles gaat voor die mening moeten wijken; indien nodig offert de draak wel een kop of tien op want eens de groepsfusie kompleet telt alleen nog de groep.

Dat is de wetmatigheid van veel volk. De taal - die ons normaal helpt om mekaar te verstaan - wordt onder druk van de groepsfusie tot ultiem wapen, dat 't groepsbeton wapent en de volksmenner toelaat het vuurspuwen van de draak te richten op wat er nog niet in de groep zit. Als de mensheid zal uitsterven zal dat niet zijn door militair gebruik van kernfusie maar door propagandistisch gebruik van groepsfusie.

Er is genoeg capaciteit van groepsfusie om deze wereld duizenden keren opnieuw, & telkens wreder, uit te roeien ;-(

Dat vereist geen hoge technologie, noch superintelligente volksmenners; alleen wat misbruik van het woord en veel onoplettendheid van de 'onschuldige' meelopers. En het mag dus verbazen dat er überhaupt nog plaatsen zijn waar het er af en toe, een tijdje toch, redelijk goed gaat. De reden daarvoor is ook simpel: de volksmens haat veel volk. Met rust gelaten wil hij worden. Ver wil zij blijven van dat gebral & geroep. Een beetje prullen in onzen hof, achter onze computer, met ons lief is wat we willen.

Gelukkig maar! Want als we met weinig zijn en toch niet helemaal alleen, dan is die taal gewoon geweldig. We kunnen ermee spelen. Mekaar begrijpen. Dingen zien die we zelf nog niet gezien hadden omdat we niet beseften dat er een woord voor was - en vooral: grapjes maken, lachen dat we het in onze broek doen en al dat gedoe & dus dingen van een andere kant bekijken. Zolang we dingen van andere kanten (en er zijn oneindig veel kanten aan dingen, dus zo kunnen we wel even verder) zien, is er iets dat we leren. Zolang we leren verminderen we de kans om geannihileerd - of is het geassimileerd - te worden in één of andere idiote groepsfusie; vermeerderen we onze immuniteit tegen volksmenners en andere 'volksmensen'.

Ik eis bij deze het woord volksmens terug op van de 'volksmensen'. De tuiniers, de schrijvelaars, de TV-kijkers, de knutselaars, de kluizenaars & de verzamelaars - dát  zijn volksmensen! Maar ze laten ons niet gerust. We zijn te individualistisch & het is burgerplicht om mekaars buren lastig te vallen & deel uit te maken van weefsels en zo die alles verstikken waar we ons echt in kunnen uitleven - zodat er één grijze brij overblijft en we ons in een groep bevinden en er iemand joviaal komt doen en we al lang blij zijn dat er nog 'volksmensen' zijn die ons uit de lethargie bevrijden en ...

BOEM! en KERE WEEROM!

Laat ons verdomme gerust. Wij zijn het volk en we willen rust. Steek je engagement waar het zonlicht niet schijnt en laat ons de fok alleen!

Gelukkig zitten U en ik achter onze computer ;-) Onderdruk vooral de drang om een groep te vormen en op straat te komen voor de rechten van ons, volksmensen. Doe me een plezier en wees het vooral oneens met mij. Blijf in je kot - buiten krioelt het immers van de 'volksmensen' met hun stinkend adem en perverse neiging om vast te pakken wie ze niet kennen.

Nope, het waren niet mijn beste dagen deze week.

 

23-03-09

Leuteraire performances

Sta me toe dit persoonlijk te nemen: er is geen schrijver of zij staat te leuteren op 't podium en geen schrijfster of hij verkwanselt zijn tijd aan een kansel. Er moet brood op de plank, ik weet het wel, en alles is ijdelheid, het zei hen vergeven; maar wat is dat nu: schrijvers die hun teksten opvoeren alsof wij lezers niet meer kunnen lezen? Blijkbaar hebben we duiding nodig bij hun schrijven & is het risiko te groot dat we er, godbetert, onze eigen mening over vormen. Dus geven ze ons arme kinderen maar een handje en leiden ons tot hun mening die, reken maar van yes, de juiste is.

Want wat is dat nu voor iets, die onafhankelijkheid? Ho maar dat zo'n schrijfster zich bekent tot een politieke strekking. Maar wel de vinger klaar om af te wijzen, handen vol pennen om pamfletten & oproepen te tekenen. Schrijvers zullen maatschappelijk relevant zijn, of niet zijn; alsof maatschappelijkheid relevant is voor het schrijverzijn. Onafhankelijk van partijen, ongeschonden want ongebonden aan echte ingrepen. En toch verslaafd aan populariteit en verbolgen over 's woords gevolgen. Alsof de café's nog niet vol genoeg zitten met politici die voeling houden met het volk, begeven de togen het van de praat zonder haat, het geblaat zonder maat - het spuien van weer een meninkje zonder ruggengraat.

Voor, tegen - oeverloos gezwets, eindeloos geklets. Alles kan beter! Alles was beter! Alles moet beter! Geleuter door schrijvers die artiest willen zijn - en artiesten die zich voor echte schrijvers uitsloven van hun podiumtijd beroven. Gekeuter door would-be politici die betweterig beter weten - en politiekers op hun nummer zetten als ze zich door echte denkers laten besmetten. De ondraaglijke lichtheid van 't leuterbestaan: alle ballen prijs maar niet de ballen om zelf op te staan, de godverdomse kwallen - natuurlijk mogen ze spreken maar laat in godsname al dat gratuite preken.

Wat wil ik zeggen? Tja, wat wil ik zeggen? Weinig eigenlijk - misschien wel helemaal niets. Ik wilde schrijven: geschreven heb ik & zo afstand gedaan aan de lezers, met hoe weinig ze ook zijn. Niemand moet laten wat ik zeg te haten (en als ik wil zeg ik hier gewoon: 'kaas met gaten'). Schrijven is respekt hebben voor de lezers door die aan hun lot over te laten. Uitleggen, opleuken & zich door het ons kent ons te laten verneuken is alles behalve schrijven; en zo ben ik terug gelanceerd - cirkel na cirkel trekkend rond het zwarte gat van het napraten van andermans wijsheden en enkele zeldzame zelfgevonden 'zen'-momenten van wakkige oppervlakkige ietsepietserige opinies van buiten de linies. Alles beoordelen met alle voordelen, zonder risiko's op veroordelen: mijn opinie doet er niet toe, ik zeg slechts "Boe!"

 

 

14-03-09

Low commitment man

Stress - wij zijn omgeven door stress. Vergeet de opwarming van de aarde, vergeet de crisis, vergeet de overbevolking & vergeet de chronische menselijkheidziekte die oorlog heet (en onwil om mekaar te verstaan); hét probleem, ons probleem, is dus stress.

Ooit was je koning of gepeupel en was dat voldoende om je kinderen prinsen of nog meer gepeupel te maken. Tot er een probleem was: dan overleefden die prinsen en stierf een groot deel van het gepeupel. Niet veel later was er een nieuw evenwicht.

Nu kan het gepeupel eindelijk dromen van meer dan dienstbaarheid. Hier en daar is er zelfs wat hoop dat je als niet-prins een tegenslag, zelfs een crisis, kan overleven; echt waar! En wat doen we met die hoop? Er achteraan lopen als ezels achter wortels geregeerd door het dwangidee dat we allemaal als koningen zo rijk moeten zijn - zo rijk als koningen maar zonder hun onafhankelijkheid en hun vrije tijd; dus zonder er ook maar een reet aan te hebben!

En dus zitten we onder de stress. Van kop tot teen gespannen, gecommiteerd tot in de kleine uurtjes aan het werk & aan wat het geld verdiend met werken voor dienen kan. Nog steeds dienaars, nog steeds gepeupel dat nog steeds popelt - om erbij te horen, om erbij te zijn. Tot achter onze oren zijn we vertrokken van de stress & elke spier, tot in ons kleine teen, staat gespannen om te bereiken wat we niet hebben, & te vergeten wat we al hebben. Een kudde schapen bijeengeblaft door de hoeders en de herders van de Nieuwe Konsensus van het meritoriaat. Nieuwe prinsen & pastoors van het Grote Gelijk.

Wel, Het Grote Gelijk heeft ongelijk en, erger nog, Het Gelijk is ongelijk. Enkelen en zelden de besten dwingen ons tot presteren, tot committeren zoals zij presteren, en zij ons graag committeren - met lange uren, met dienstbaarheid - en binnen vakjes die zij kleuren. Als tegenprestatie mogen we van hen hopen dat onze kinderen niet uitgeroeid gaan worden bij het minste probleem. Zolang wij onze kinderen maar de juiste werkethiek bijbrengen en hen stresseren; hoe vroeger, hoe beter - want voor hen is er maar één niet-erfelijke kans op de macht: travakken, kop in kas, en ook populair zijn door sociaal te zijn en onder de mensen te komen zelfs als mensen je liever niet onder hen zien.

Stress, stress, stress tot er een vader, een moeder of een kind begeeft. Maar wie er ook begeeft, stress is nooit de schuldige. Die weinigen die bij die drama's stress als oorzaak durven vernoemen worden verketterd door De Nieuwe Konsensus - niet de stress maar het onvermogen van het individu om ermee om te gaan zijn schuldig - de schuld al even individueel als de winsten van het Nieuwe Grote Gelijk. & voor elke van de weinigen staan de velen van het Grote Gelijk die de individuele schuld verder koppelen aan gewelddadig entertainment, luiheid en arrogantie. Het Grote Gelijk en de Nieuwe Konsensus beschermen zo zichzelf: alles wat menselijk is is slecht & echt elke minuut van elk mensenleven staat in funktie van het onmenselijke - kollektief sleuren aan de voordelen van de enkelen.

Vergeet alle crisissen! Er is slechts een crisis die de uitdaging waard is en die crisis is de crisis van stress. Als we de stress kunnen laten dan lossen we de andere huidige crisissen van de weeromstuit op: alle problemen zijn een gevolg van teveel stress.

 

25-02-09

3. Hoe?: de hipokrisie van privacy

(en meteen de laatste van een, ik geef toe: enigszins ontgoochelende, trilogie)

Het is misschien ironie, maar waarschijnlijker gewoon wraakroepend, dat Orwell's Big Brother het ekskuus bij uitstek geworden is om de zaken blauw-blauw te laten. Veel wordt er onder de mat geschoven onder het mom van privacy, want wie wordt er nog gehinderd door hipokrisie als wat je doet per definitie bijna gescheiden is van wat je zegt? Er is geen totalitair regime dat die scheiding noodzakelijk maakt & er zijn ook geen perfekt redelijke aktiviteiten of meningen die gekriminalizeerd worden en toch zorgt privacy ervoor dat we niet weten van de ander hoeveel hij verdient, of of zij de staat bedriegt door haar inkomen in de Bermuda's te innen, of of hij - hij dan weer - de mensen moreel verplicht tot een rechtlijnigheid waarvan hij zichzelf ontslaat.

Waarschijnlijk bent U nu toch licht verontwaardigd. Tenminste bent U wat konfuus en denkt U: 'Als dit al zo is, wat kan het dan al een oorzaak van onze problemen zijn?' Wel, niet zomaar een oorzaak maar dé oorzaak, en wel hierom: alles wat we op een eiland houden, ver van diskussie en kritiek, lijkt belangrijker dan wie we zijn en gaat al snel een donkere schaduw werpen over wie we zijn. Zo wordt het geld, ons geld, in virtuele maar anonieme sokken een doel op zich - we willen graag laten zien dat wij het hebben maar niemand mag zien hoeveel en waar we het hebben. Wat we doen, en wat we laten, wordt geïsoleerd zodat we kunnen doen en kunnen laten zonder er hinder van te ondervinden wat we zeggen dat anderen moeten doen, moeten laten. Zo krijgen we een maatschappij van de dubbele moraal (waar een enkele moraal al dubieus genoeg is om goedschiks te aanvaarden) die de liberale konsensus (& niet  die van menselijke maar wel die van kapitaalsvrijheid) ondersteunt. De ene moraal die tot hard werken verplicht en de andere die de verplichters van alle verplichtingen ontslaat.

Het is die dubbele moraal die de konsensus tussen kleinburgerlijkheid & libertijnen zal toelaten de kontrareformatie te prediken. Het is deze hipokrisie van die privacy die de velen verplicht tot dat waar de weinigen van ontslaan worden; want ja, ook wij willen ons deeltje van die privacy, het is het enige waar de happy few prat op gaan & ook wij willen ons een beetje deel voelen van die happy few. Helaas voor ons is die privacy ons wel gegund maar niet wat zij ermee doen: we vermogen het niet om te profiteren van de bijhorende hipokrisie & als we het al eens zouden vermogen dan ontbreekt ons het vermogen om ervoor te betalen.

Natuurlijk is het een waanidee dat iemand enige interesse zou kunnen hebben voor wat de meesten van ons uitvreten, & het is zo mogelijk nog waanzinniger te denken dat we door de band genomen dingen uitvreten die überhaupt wetenswaardig zijn. 't Ergste echter is dat we ons verplicht voelen om stil te blijven wanneer we menen dat we iets wetenswaardig gedaan hebben of te zeggen hebben. Want de anonimiteit & de sociale druk op bescheidenheid verplichten ons te wantrouwen wat anders is & te vertrouwen op uiterlijke tekenen van grandeur als enige uitdrukking van wat we zijn en wat we kunnen.

Zonder openheid geen opening naar de toekomst - de enige manier om Orwell eer aan te doen is door de nachtmerrie die we via de demokratie vermeden hebben af te schudden. Wanneer we ons laten leiden door het vermijden van een nachtmerrie dan worden we pas echt geregeerd door die nachtmerrie.

(Neen, ik stel niet voor om ieders privé-leven op straat te gooien; alleen de dingen die ervoor zorgen dat wij het rad van onze nieuwe, neo-liberale, kneuterigheid laten draaien.)

15-02-09

2. Waarom?: Het patronaat regeert de staat

Ja, het is hun sisteem dat in mekaar stort & toch zijn wij de pineut. Hoekanda? Wel, het patronaat regeert de staat. Dat is hun fout niet maar de onze want wij stemmen op zogenaamde anti-establishment-partijen die, ongegeneerd, opkomen voor meer rechten & minder plichten voor het establishment. Wij organizeren het bankroet van onze eigen demokratie door te stemmen op het anti-establishment-establishment; op het selektoraat van de neuzen gebruind door aarslikkerij van diegenen met geld of bekendheid (en dus geld).

Zo gaat dat gaan: kapitaal wordt vernietigd, diegenen waarvan het kapitaal afhing - de enkelen - beveiligen wat er van rest en de beveiliging bestaat erin om diegenen die van het kapitaal afhangen - de velen dus - te bestraffen. Hoe kan het anders? Allemaal hebben we ons laten oplsuiten in de konsensus van het kapitaal als doel, en de arbeid als geheiligd middel. Herverdeling, milieudoelstellingen: allemaal zijn het afgeleiden van het kapitaal, allemaal hebben ze tot doel om het kapitaal snel, & nu ook stabiel en zeker te laten groeien.

Binnen dit sisteem is elke krisis niets anders dan een versterking van de greep van het patronaat op de staat. Dat is hun schuld niet maar gewoon het gevolg van onze konsensus; kapitaalsval kan tot niets anders leiden als welzijnsval voor de velen en bij latere groei tot een sterkere verankering, een sterkere begeerlijkheid, van het in eigendom hebben van zoveel mogelijk eigen kapitaal.

Het patronaat regeert de staat omdat niemand anders het doet (& dankbaarheid is op haar plaats voor de bewezen diensten ondanks alle kritiek). Dit kan niet anders dan eindigen in een kontrareformatie: je kan van hen moeilijk spontane zelfmoord verwachten (tenzij je gelovig bent & dan heb je de meest essentiële verwezenlijking van het kapitalisme gemist, en hoe zielig zou dàt nu niet zijn!). Hier en nu kunnen we dit al zien: het fatum morganum van 'iedereen zijn mileuvriendelijke 4x4' wordt in een handomdraai gewisseld voor de zwartkakerij van 'binnenkort is ook Uw job & Uw pensioen in gevaar'.

In dat laatste ligt de essentie van het waarom. De konsensus is kompleet en zelfs de grootste kritikasters geraken er niet los van. Het verlaten van de konsensus zal als het verlaten van het nauwe pad van de christelijke heiligheid zijn: voor we zelfs nog maar een voetje riskeren is het alsof we alles riskeren & eens alles geriskeerd zal de vraag zijn 'hoe hebben onze ouders zich zo lang in kunnen laten opsluiten?'

Nieuwe ideeën hebben we nodig, nieuwe sistemen. Geen anti-sistemen, zeker geen anti-kapitalistische sistemen. De anonimiteit van kapitaal als bemiddelaar (middel, niet doel) in keuzes van personen is verworvenheid; het maakt het ons mogelijk te praten in de universele taal van het konsumentisme. Elke nieuwe voogdij over hoe, tussen wat, mensen moeten en mogen kiezen is een stap achteruit (zoals eigenlijk ook de reformatie een stap achteruit was). Neen: nieuwe ideeën en niet gewoon de negatie van bestaande ideeën - zie je ze?

Ik helaas nog niet genoeg.

 

31-01-09

1. Wat?: De kontrareformatie

In augustus 2009 branden de steden in Europa zoals de steden in Griekenland al in '08 brandden. In voorbereiding op die volkswoede - roepend om hervormingen waar het smeken van nu zal gebleken hebben niet te helpen - wordt de weerstand, tegen die weerstand, al voorbereid; in Davos en ver daarbuiten. 'Stabiliteit', 'veiligheid', en 'het sukses' van een recent verleden waarin het streven naar persoonlijk sukses, als per natuurkracht, leidde tot kollektieve vooruitgang worden de marswoorden van die nieuwe kontrareformatie.

Lippendienst zal zoals in elke kontrareformatie bewezen worden aan de vraag om - eindelijk nog eens - iets fundamenteels te veranderen. Ongetwijfeld komen enkele gepreselekteerden van het huidige (para-)politieke veld naar voor, met begrip voor de beweegredenen van de revolte, maar afkeer van de gewelddadige & respektloze metodes die erin gebruikt worden. Al dan niet rechtstreeks gestuurd door diegenen die zoveel mogelijk badwater voor zichzelf wilden reserveren zal de boodschap zijn: 'het kind niet met het badwater weggooien.' Begrip zal er zijn voor degenen die het zonder badwater moeten doen: 'zolang ze maar vertrouwen houden in de selekties die de politieke partijen hen voorschotelen.'

Het laatste wat ik wil is profetisch klinken. En ik wil zeker niet pessimistische profeet zijn. Maar ongeveer zo zal het gaan wanneer blijkt dat wat werkte in de tweede helft van de 20ste eeuw niet noodzakelijk nog alsdusdanig werkt in de 21ste eeuw. Nu is het tijd om na te denken over iets anders in plaats van irrationeel te hopen dat het zal volstaan om hetzelfde gewoon anders te doen. Anders zullen onze toekomstige alternatieven niet meer zijn dan gerecycleerde recepten van het verleden, het soort recepten dat zelfs in het verleden al faalde. Des te makkelijker zal het zijn voor de kontrareformatie ('Pas op! Kommunisme.' 'Pas Op! Anarchisme.' en 'Pas Op! Weer diktatuur!') om het nieuwe te verketteren en het behoudende te konserveren - met wat pech riskeren we zelfs wat verbeterd is door onze neus geboord te zien. Het zal zeker zo zijn dat in Davos het individualisme als destabilizerend gezien wordt, & de vrije keuze van de knsument als te onvoorspelbaar in kapitalistische beslissingen - wie weet wordt 'de verbindende kracht' van de religie wel herontdekt, en worden wij weer beneveld door de no-party-drug van de religie om, vers gekneveld, wakker te worden in de het wereldlijk en vaststaand establishment van de happy few.

Neen, ik ben niet pessimistisch. Ik ben het niet omdat ook deze kontrareformatie, weliswaar, de beeldenstorm zal overleven, maar uiteindelijk in haar eigen stijfheid tenonder zal gaan - afgeworpen zoals de levende slang van de wijsheid haar oude en opgebruikte huid steeds weer afwerpt. Ik vraag slechts de moed om dit keer er minder eeuwen over te laten gaan. Niet de moed om te vechten, niet de moed om de reformatie in te zetten naar nog oudere wijsheden. Neen, moed om met nieuwe ideeën op de proppen te komen. Geen verlichting die al het licht in oude wijsheden ontkent maar een renaissance die wat goed is voor de mens redt van vergetelheid en het overige grondig onder de zoden stopt ter meerdere eer & glorie van wat nu nieuw is.

Individuele kreativiteit, talent, moet kunnen woekeren, ongeremd. Iedereen moet kunnen participeren aan de keuzes, enig en onverenigd. Onbeschaamd dekadent, overtuigd dat optimisme gewoon de waarheid is want vooruitgang gewaarborgd als de kultuur het zichtbare resultaat is van iedereen die, als 'ik', beïnvloed wordt door iedereen handelend als 'ik'.

De tijden van bescheidenheid zijn voorbij. Laat de mens mens zijn & de problemen zullen altijd weer tot het verleden behoren. Het probleem ongebreidelde ambitie is het probleem van nu en de revolte kan pas gestopt worden als menselijke ambitie weer ambitie wordt om menselijke dingen te verwezenlijken. Tot dan zijn we ezels, ezels lopend als kippen zonder kop van de wortel 'beter zijn dan de meesten' & de zweep 'wie uit de pas loopt kan alles verliezen'.

 

18-01-09

Het falen van 'sukses'

'Ergens suksesvol in zijn.' - dat is de dwingende opdracht die de 20ste eeuw meegaf aan ons allen. Laat me eens filosofisch zijn (met dank aan ene Gilbert Ryle) en laat me dat suksesvol zijn vergelijken met, hmm, 'iets leuk vinden'. Als je iets leuk vindt is de verleiding groot om te denken dat er 2 dingen gebeuren - uiteraard doe je iets (lezen, neuken, ...) maar tegelijkertijd neem je deel aan de essentie van iets dat je als 'leukheid' kan bestempelen. Die laatste gebeurtenis is een persoonlijk gevoel, & alsdusdanig essentieel (althans in de simplistische opvatting van individualiteit).

Dat kan dus niet kloppen. Hetgene wat we leuk vinden & dat dus echt persoonlijk is, wordt zo namelijk de bijkomstigheid terwijl het meest onpersoonlijke ons doel wordt als zogenaamd 'vrij' individu.  De fout ligt simpelweg in het feit dat er niet 2 dingen, maar slechts eentje gebeurt. Wat er gebeurt is dat je leest, neukt of geneukt wordt en dat dat lezen, neuken of geneukt worden - tja - 'plezant is'. Leukheid, of plezier, zoeken op zich is een zoektocht zonder voorwerp want plezier is iets dat komt terwijl je iets doet dat, zo merk je dan al doende, plezier geeft.

En zo is het dus ook met sukses. Alleen tracht sukses nog meer zijn eigen leven te leiden dan plezier want als je 'ergens suksesvol n bent' lijkt hetgene waar je sukses mee bereikt bijna volledig verdwenen en lijkt het enige dat nog over is 'sukses' zelf. Het is alsof de Mount Everest beklimmen zich beperkt tot op zijn top staan, en naar de kamera te zwaaien; alsof verliefd zijn een fakultatieve periode is die het huwelijk voorafgaat. Misschien lach je met die vergelijkingen maar feit is dat het laatste - tot zeer onlangs - overal de regel was, terwijl het eerste vanaf het begin een belangrijk aspekt was en meer en meer het belangrijkste aspekt wordt (waarom zou je ook de Mount Everest beklimmen behalve om een vlag te planten op de top?).

Door sukses los te zien van de gebeurtenis of aktiviteit waarin sukses bereikt wordt komen we in een tweede anomalie terecht. Sukses wordt individueel terwijl (zie twee paragrafen hierboven) het streven van het individu iets onpersoonlijks zou zijn.

De kombinatie van individuën die iets onpersoonlijks nastreven is niets anders dan het falen van 'sukses'. Het is een gevaarlijk falen. Zeker zo gevaarlijk als staten en volkeren die iets bijna persoonlijks nastreven. Het is gevaarlijk zoals God, staat, en volk gevaarlijk zijn: het reduceert het individu tot iets wat kwantificeerbaar goed is - het is dan ook een mechanistisch idee van menselijkheid. Hoe goed het ook is om op z'n minst al het individu centraal te stellen zo nieuw is het gevaar dat individu te isoleren - als individu - van zijn of haar omgeving door de individualiteit te limiteren tot zijn 'verwezenlijkingen'; alsof er verwezenlijkingen konden zijn zonder individuën die iets verwezenlijken in de kontekst van andere individuën.

Sukses is het modewoord. Men denkt dat het modewoord een woord is dat naar iets 'op zich' moet refereren zoals het woord 'eend' refereert naar eenden. In die zin zal het zaak zijn om ons van het woord 'sukses' te ontvoogden (zoals we ons nog altijd aan het bevrijden zijn van het woord 'God'). Uiteraard is er niets verkeerds aan iets, bijvoorbeeld een stuk over het falen van 'sukses', met sukses te doen; als & indien we ook werkelijk iets met sukses slagen te doen in plaats van zomaar suksesvol te zijn abstraktie makende van wat we menen te moeten doen en van wat anderen er aan kunnen hebben. Twee abstracties die misschien op zich onmogelijk zijn en toch zeer reëel aanleiding kunnen geven tot Frankensteiniaanse gedrochten van levens; tot en met een Brave New World.

Doe dus vooral wat jij uit zeer individualistische overwegingen wil doen, en meent te kunnen doen. Je zal nooit in een situatie komen dat het iets is dat losstaat van wat anderen willen dat je doet of denken dat je kan doen. Wat je wil en kan doen zal (& dat zal altijd zo zijn) mee bepaald zijn door een omgeving van andere individuën en je zal er sukses mee hebben (hoewel niet noodzakelijk kwantificeerbaar met één en dezelfde maatstaf onafhankelijk van wat het is dat je wil doen want: doen en meten zijn nu eenmaal niet van hetzelfde soort).

(Pfff, sorry, misschien was dit eerder iets voor in het Engels op die andere blog. Tja, nood breekt wet. Misschien een andere keer met meer sukses opnieuw geprobeerd, aldaar)

11-01-09

Verziende wetenschap

Blijkbaar zullen er 'volgens wetenschappers' in 2100 maar liefst 6 miljard mensen in de huidige subtropische gebieden leven, in, tegen dan, tropische omstandigheden. Op die manier, nog steeds volgens dezelfden, is het onvermijdelijk dat 40% van de wereldbevolking honger zal lijden.

Nou moe! Ik zou bijna zeggen: als mijn vrouw een man was dan was ik een homo - neen, ik heb niets tegen homo's maar ik ben er, door geen schuld van mezelf, zelf geen.

Doorgaans is het probleem met verziendheid dat je de dingen die dichtbij zijn slecht ziet. Zo is het ook met de verziende 'wetenschap' - of het nu vegrijzing, opwarming, bevolkingsexplosie of, zoals hier, alles op een hoopje is; verziendheid is, nooit ofte nimmer, wetenschap en altijd slechts reklame. Wie gaat er in 2100 tijd hebben om - tussen het vruchteloos gezoek naar voedsel in - al die miljarden mensen te tellen?

Uiteraard zullen de wetenschappers waarnaar de 'volgens wetenschappers' verwijst er wel wat meer uitgeperst hebben dan wat er in mijn eerste paragraaf staat: wellicht is er sprake van heelwat testbare hypothesen bijvoorbeeld. Waarschijnlijk zelfs met de hoogst eerbare bedoeling om een en ander te vermijden (& zo dus de eigen doem-hypothese falsifierende). Maar dat doet er niet toe. Het doet er zelfs niet toe dat ze zich verdedigen met de pipo van public relations die het zo beter vond, 'want zo was er aandacht voor de problematiek' (en meer subsidies van de regering).

Het doet er niet toe om de simpele reden dat dit soort 'wetenschap' met geen enkel middel nog wetenschap te noemen valt. Dit is volksverlakkerij, doemdenken en ons allen een rad voor de ogen draaien. Dit is 'ver zien' om ons, via onze emotionaliteit, op korte termijn als marionetten te laten huppelen: om te konsumeren & misschien te konsuminderen, om te isoleren of net op de buiten te gaan wonen. Om, om, om, ... morgen precies datgene te doen wat die beunhazen in onze plaats vinden dat we moeten doen.

Dat is erg - erger echter is het dat de onheilsprofeten inderdaad die neiging hebben om wat dichtbij is heel slecht te zien. En dus dingen te willen verplichten die net niet nodig zijn (langer werken bijvoorbeeld). Dikwijls ook dingen op te leggen waarvan ze vinden dat het onze verdomde plicht is precies omdat ze voelen dat jongeren 't schijt hebben aan die overjaarse plichten. Maar het ergste is: dat ze ons wapen tegen alle religieuze praatjesmaker, de kritische geest, misbruiken en richten op ons - om ons makkelijker hun praatjes te laten slikken. Heiligschennis is het niet, maar het is wel de oorsprong van een nieuwe generatiie heiligheid (net nu we langzaam loskwamen van de vorige) - Foei!

Het zijn de praatjes van diegenen die de maakbaarheid van de maatschappij willen. Vermits dat hen maar niet wil lukken, maken ze nu maar gewoon wat wetenschap in de hoop dat de kudde gedwee zal lopen in de richting die de nieuwe herdershonden hen uitblaffen. Laat ons ons vooral niet proberen te amuseren; zie wat het ons zoal heeft opgeleverd: alleen maar dekadentie.

Nee hoor: nadenken over wat wij nu willen is het allerlaatste dat we moeten doen. Er is slechts tijd om na te denken over wat we niet mogen doen zodat onze kinderen - dixit henzelf - duurzaam mogen opgroeien in een halfverdronken, pokkeheet & half van honger of dorst omlomende wereld waarin eenieder tot 150 jaar leeft om eksakt 125 jaar als een gek te werken, dag in, dag uit.